Każdy, kto choć raz miał do czynienia z grafiką komputerową, spotkał się pewnie z takimi pojęciami jak CMYK lub RGB. Czym są i w jaki sposób pozwalają uzyskać określone kolory? CMYK czy RGB do druku – który model wybrać? Wyjaśniamy!
Paleta RGB – domena urządzeń elektronicznych
Co to jest RGB? Model barw RGB to sposób zapisu kolorów stosowany w urządzeniach elektronicznych wyposażonych w wyświetlacze. Emitują one światło, którego kolorystyka zależy przede wszystkim od odpowiedniego zmiksowania barw wyjściowych:
- czerwonej, oznaczonej jako R (red),
- zielonej, oznaczonej jako G (green),
- niebieskiej, oznaczonej jako B (blue).
Łączenie tych trzech barw w różnych proporcjach pozwala uzyskać szeroką gamę kolorów pochodnych. Jest to możliwe dzięki właściwościom optycznym ludzkiego oka, które nie rozróżnia poszczególnych składników koloru wyjściowego, lecz odbiera je jako odpowiednio zmiksowaną całość. Rozwiązanie to stosuje się m.in. w telewizorach, ekranach LCD, smartfonach i tabletach. Dlatego należy pamiętać, że ostateczny odcień światła wyjściowego zależy również od charakterystyki widmowej danego urządzenia.
Czym jest CMYK?
CMYK to model barw używany w druku. Co to jest CMYK w praktyce? To skrót utworzony z pierwszych liter nazw barw składowych, do których należą:
- cyjan (C) – kolor błękitny,
- magenta (M) – kolor różowy,
- yellow (Y) – kolor żółty.
Model CMYK uzupełnia również składowa K (black), odpowiedzialna za głębię czerni i stabilność tonalną wydruku.
Paleta kolorów CMYK jest definiowana procentowo w zakresie od 0 do 100% dla każdej składowej barwy. Im wyższe pokrycie farbą dla poszczególnych kolorów składowych, tym ciemniejszy lub bardziej nasycony może być uzyskany efekt.
Kolory CMYK – przykłady zestawienia kolorów w systemie CMYK
Intensywny czerwony w CMYK uzyskuje się głównie z połączenia magenty i żółtego, jednak dokładne proporcje zależą od profilu ICC oraz charakterystyki urządzenia drukującego. Analogicznie można stworzyć kolor zielony, będący połączeniem cyjanu i żółtego. Kolor pomarańczowy powstaje natomiast z zestawienia żółtego i magenty.
Technologia CMYK w praktyce – jak to działa?
Technologia CMYK pozwala uzyskać szeroką gamę kolorów odpowiednich do druku, jednak jej zakres jest ograniczony w porównaniu do przestrzeni RGB.
Na jakość odwzorowania kolorów w CMYK wpływa również zastosowanie rastra. W uproszczeniu polega on na rozmieszczaniu bardzo drobnych punktów o różnej wielkości lub gęstości, co pozwala symulować przejścia tonalne i różne nasycenie kolorów. Gęstość punktów w połączeniu z ich sposobem rozmieszczenia ma wpływ na to, jak ostatecznie prezentuje się wydruk.
Technologia CMYK i RGB – najważniejsze różnice
Choć pozornie obydwa zestawy kolorów mają ze sobą wiele wspólnego, to różnica pomiędzy CMYK i RGB jest dość istotna. Pierwsza i najważniejsza kwestia to oczywiście paleta barw składowych. Kolejną różnicą jest – w przypadku RGB – znacznie większy zakres kolorów i ich intensywność.
W druku projekty finalne przygotowuje się w przestrzeni CMYK, jednak wiele prac powstaje pierwotnie w RGB i dopiero na etapie przygotowania do druku podlega konwersji.
CMYK:
- Umożliwia uzyskanie szerokiej gamy barw odpowiednich do druku.
- Jest standardową przestrzenią barw w druku, ponieważ odpowiada fizycznemu procesowi nanoszenia farby na papier.
Czy można zmienić standard RGB na CMYK?
Wiemy już, kiedy używać CMYK i kiedy warto skorzystać z technologii RGB. Czy istnieje możliwość konwersji pliku graficznego z RGB do CMYK i odwrotnie? Tak. Do konwersji przestrzeni barw wykorzystuje się aplikacje z pakietu Adobe, najczęściej InDesign lub Illustrator, a w przypadku obróbki grafiki rastrowej – Photoshop. Dla większości standardowych wydruków kolorowych rekomendowany profil to Coated FOGRA 39 (ISO Coated v2), natomiast w przypadku wydruków czarno-białych stosuje się profile Gray Gamma 1.8 lub Gray Gamma 2.2.
Wiele nowoczesnych drukarni udostępnia klientom korzystającym z ich usług dostęp do profilu ICC urządzenia, na którym powstanie wydruk. Należy go zainstalować w systemie, dzięki czemu można go udostępnić programom graficznym. Dzięki profilowi ICC możliwy jest soft proof, czyli podgląd symulujący wygląd kolorów CMYK, mimo że plik nadal pozostaje w przestrzeni RGB.
CMYK czy RGB do druku – wybierz właściwie!
Reasumując, wybór odpowiedniej przestrzeni barw często rodzi pytanie, który z powyższych standardów należy wybrać i co ważne – nie zawsze jest na to jednoznaczna odpowiedź. Jeśli grafika ma trafić do sieci, sprawa wydaje się prosta – standardem pozostaje RGB. Sytuacja komplikuje się jednak w momencie planowania wydruku. Różnice, jakie występują na etapie konwersji RGB a CMYK (oraz w drugą stronę), mogą wpłynąć na końcowy wygląd kolorów.
Aby uniknąć niepożądanych zmian barw, warto skonsultować projekt z doświadczonym zespołem drukarni. Pomoże on dobrać bezpieczne rozwiązanie – zarówno przy konwersji RGB do CMYK, jak i przy przygotowaniu plików do druku.