{"id":7901,"date":"2026-07-21T16:30:47","date_gmt":"2026-07-21T14:30:47","guid":{"rendered":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/?p=7901"},"modified":"2026-08-20T16:44:59","modified_gmt":"2026-08-20T14:44:59","slug":"jak-dobrac-gramature-papieru-do-rodzaju-ksiazki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/jak-dobrac-gramature-papieru-do-rodzaju-ksiazki\/","title":{"rendered":"Jak dobra\u0107 gramatur\u0119 papieru do rodzaju ksi\u0105\u017cki?"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/33_Jak-dobrac-gramature-papieru-_1200x900_05-1024x768.jpg\" alt=\"Otwarte ksi\u0105\u017cki z r\u00f3\u017cnymi rodzajami papieru \u2013 d\u0142o\u0144 przewracaj\u0105ca stron\u0119 jednej z publikacji.\" class=\"wp-image-7902\" srcset=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/33_Jak-dobrac-gramature-papieru-_1200x900_05-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/33_Jak-dobrac-gramature-papieru-_1200x900_05-300x225.jpg 300w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/33_Jak-dobrac-gramature-papieru-_1200x900_05-768x576.jpg 768w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/33_Jak-dobrac-gramature-papieru-_1200x900_05.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ksi\u0105\u017ck\u0119 oceniamy nie tylko wzrokiem. Czujemy jej ci\u0119\u017car, przesuwamy palcem po kartce, sprawdzamy, czy strony dobrze si\u0119 przewracaj\u0105 i czy druk nie prze\u015bwituje na drug\u0105 stron\u0119. Papier pracuje przez ca\u0142y czas, cho\u0107 zwykle zauwa\u017camy go dopiero wtedy, gdy zosta\u0142 \u017ale dobrany.<br><br>Zbyt cienki mo\u017ce prze\u015bwitywa\u0107. Zbyt gruby niepotrzebnie zwi\u0119kszy wag\u0119 publikacji. G\u0142adki i bia\u0142y dobrze poka\u017ce zdj\u0119cia, ale w d\u0142ugiej powie\u015bci mo\u017ce m\u0119czy\u0107 wzrok. Papier spulchniony nada ksi\u0105\u017cce obj\u0119to\u015bci, jednak nie zawsze poradzi sobie z ilustracjami pe\u0142nymi drobnych detali. W\u0142a\u015bnie dlatego <strong>gramatura papieru do ksi\u0105\u017cki<\/strong> nie powinna by\u0107 wybierana wed\u0142ug jednej zasady. Inne potrzeby ma powie\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 czyta si\u0119 przez kilkana\u015bcie godzin, inne album fotograficzny, a jeszcze inne podr\u0119cznik codziennie noszony w plecaku.<br><br>W artykule poka\u017cemy, jak po\u0142\u0105czy\u0107 gramatur\u0119, grubo\u015b\u0107, nieprzezroczysto\u015b\u0107 i wag\u0119, \u017ceby papier pasowa\u0142 do tre\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>Gramatura m\u00f3wi o masie metra kwadratowego, nie o grubo\u015bci papieru<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gramatura papieru okre\u015bla mas\u0119 jednego metra kwadratowego arkusza. Arkusz tego samego formatu w 80 g\/m\u00b2 wa\u017cy wi\u0119c mniej ni\u017c w 120 g\/m\u00b2. Parametr pomaga por\u00f3wna\u0107 materia\u0142y, ale nie odpowiada na wszystkie pytania zwi\u0105zane z p\u00f3\u017aniejszym drukiem.<br><br>Dwa papiery o tej samej gramaturze mog\u0105 by\u0107 zupe\u0142nie inne. Jeden b\u0119dzie cienki, g\u0142adki i mocno sprasowany. Drugi oka\u017ce si\u0119 bardziej mi\u0119kki, puszysty i wyra\u017anie grubszy. Oba wa\u017c\u0105 tyle samo na metr kwadratowy, ale po wydrukowaniu tej samej ksi\u0105\u017cki stworz\u0105 grzbiety o innej grubo\u015bci.<br><br>Dlatego liczb\u0119 podan\u0105 w g\/m\u00b2 potraktuj jako punkt wyj\u015bcia, a nie gotow\u0105 odpowied\u017a. Przy wyborze sprawd\u017a r\u00f3wnie\u017c:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">grubo\u015b\u0107 arkusza,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">stopie\u0144 spulchnienia,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">nieprzezroczysto\u015b\u0107,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">faktur\u0119 powierzchni,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">odcie\u0144 papieru,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">sztywno\u015b\u0107,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">zachowanie atramentu lub tonera po druku.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dopiero zestawienie wszystkich cech pozwoli Ci przewidzie\u0107, jak ksi\u0105\u017cka b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142a, ile b\u0119dzie wa\u017cy\u0142a i czy wygodnie b\u0119dzie si\u0119 j\u0105 czyta\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>Gramatura a grubo\u015b\u0107 kartki \u2013 dwa r\u00f3\u017cne parametry, kt\u00f3re \u0142atwo pomyli\u0107<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wy\u017csza gramatura cz\u0119sto kojarzy si\u0119 z grubszym papierem. Nie jest to jednak regu\u0142a, na kt\u00f3rej mo\u017cna bezpiecznie oprze\u0107 ca\u0142y projekt.<br><br>Grubo\u015b\u0107 kartki okre\u015bla fizyczny wymiar arkusza. Wp\u0142ywaj\u0105 na ni\u0105 rodzaj w\u0142\u00f3kien, stopie\u0144 ich sprasowania, spos\u00f3b produkcji oraz spulchnienie papieru. Zwarty papier 90 g\/m\u00b2 mo\u017ce by\u0107 cie\u0144szy ni\u017c bardziej puszysty papier 70 g\/m\u00b2.<br><br>Przy kilkudziesi\u0119ciu stronach r\u00f3\u017cnica mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 niewielka. W ksi\u0105\u017cce licz\u0105cej 400 stron, czyli 200 kartek, ka\u017cdy u\u0142amek milimetra pracuje na szeroko\u015b\u0107 grzbietu. Grubo\u015b\u0107 bloku to w uproszczeniu: liczba stron podzielona przez 2, pomno\u017cona przez grubo\u015b\u0107 jednej kartki. Nagle okazuje si\u0119, \u017ce publikacja na pozornie lekkim papierze jest wyra\u017anie grubsza ni\u017c zak\u0142adano.<br><br>Ma to znaczenie nie tylko dla wygl\u0105du. Zmienia si\u0119 spos\u00f3b otwierania ksi\u0105\u017cki, jej elastyczno\u015b\u0107, konstrukcja oprawy, a czasem te\u017c koszt produkcji i wysy\u0142ki.<br><br>Dlatego przed zam\u00f3wieniem ca\u0142ego nak\u0142adu popro\u015b o dok\u0142adne dane techniczne albo fizyczne pr\u00f3bki. Papier ogl\u0105dany wy\u0142\u0105cznie w tabeli nie poka\u017ce Ci tyle, co kilka wydrukowanych i z\u0142o\u017conych stron.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>Spulchnienie papieru, czyli obj\u0119to\u015b\u0107 bez zb\u0119dnego ci\u0119\u017caru<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spulchnienie, nazywane te\u017c wolumenem, okre\u015bla stosunek grubo\u015bci papieru do jego gramatury. Im wy\u017cszy wolumen, tym grubszy jest arkusz przy zachowaniu stosunkowo ma\u0142ej masy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Takie papiery bardzo dobrze sprawdzaj\u0105 si\u0119 w ksi\u0105\u017ckach tekstowych. Nadaj\u0105 publikacji przyjemn\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107, ale nie robi\u0105 z niej ci\u0119\u017ckiego bloku. Dzi\u0119ki temu obszerna powie\u015b\u0107 mo\u017ce mie\u0107 szeroki grzbiet, a nadal dobrze le\u017ce\u0107 w d\u0142oni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Spulchnienie pomaga te\u017c przy kr\u00f3tszych ksi\u0105\u017ckach. Zbi\u00f3r opowiada\u0144, tom esej\u00f3w albo niewielka powie\u015b\u0107 mog\u0105 na zwartym papierze wygl\u0105da\u0107 zbyt cienko. Papier spulchniony (obj\u0119to\u015bciowy, o wolumenie powy\u017cej 1,3 cm\u00b3\/g) pozwala poprawi\u0107 proporcje bez sztucznego zwi\u0119kszania liczby stron.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do powie\u015bci mo\u017cesz wybra\u0107 mi\u0119dzy innymi <strong>Munken Print Cream v1.5 90 g\/m\u00b2<\/strong> lub <strong>Munken Print White v1.5 90 g\/m\u00b2<\/strong>. Munken ma bardziej premium charakter, przyjemn\u0105 powierzchni\u0119 i obj\u0119to\u015b\u0107, kt\u00f3ra dobrze prezentuje si\u0119 w ksi\u0105\u017ckach beletrystycznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przy obszernych powie\u015bciach dobrym wyborem mog\u0105 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c <strong>Ecco-book Cream v2.0 70 g\/m\u00b2<\/strong> oraz <strong>Ecco-book White v2.0 70 g\/m\u00b2<\/strong>. Wy\u017cszy wolumen pozwala uzyska\u0107 grubszy blok przy ni\u017cszej gramaturze, dlatego Twoja ksi\u0105\u017cka zachowuje obj\u0119to\u015b\u0107, ale nie staje si\u0119 niepotrzebnie ci\u0119\u017cka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie zawsze b\u0119dzie jednak najlepszym wyborem. Bardziej otwarta struktura mo\u017ce s\u0142abiej oddawa\u0107 bardzo drobne szczeg\u00f3\u0142y, nasycone kolory i precyzyjne ilustracje. Je\u015bli publikacja opiera si\u0119 na zdj\u0119ciach albo skomplikowanych grafikach, lepiej spojrze\u0107 w stron\u0119 papieru o g\u0142adszej, bardziej zwartej powierzchni.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>Nieprzezroczysto\u015b\u0107 decyduje o komforcie czytania<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cienki papier nie musi prze\u015bwitywa\u0107, a ci\u0119\u017cszy nie musi mie\u0107 wysokiej nieprzezroczysto\u015bci. O tym, ile druku wida\u0107 z drugiej strony kartki, m\u00f3wi nieprzezroczysto\u015b\u0107.<br><br>Przy niskiej warto\u015bci tekst z rewersu prze\u015bwituje przez bie\u017c\u0105c\u0105 stron\u0119. Prze\u015bwitywanie to widoczno\u015b\u0107 druku z drugiej strony kartki; przebijanie oznacza fizyczne przesi\u0105kni\u0119cie atramentu na rewers. Oko pr\u00f3buje oddzieli\u0107 dwie warstwy druku, co szybko m\u0119czy, szczeg\u00f3lnie przy ma\u0142ej czcionce, ciasnym sk\u0142adzie i du\u017cym nasyceniu czerni.<br><br>Dobra nieprzezroczysto\u015b\u0107 jest wa\u017cna w powie\u015bciach, podr\u0119cznikach, poradnikach i wszystkich ksi\u0105\u017ckach drukowanych dwustronnie. Pozwala zastosowa\u0107 l\u017cejszy papier bez utraty czytelno\u015bci.<br><br>Pami\u0119taj r\u00f3wnie\u017c, \u017ce stopie\u0144 prze\u015bwitywania zale\u017cy od projektu. Du\u017ce czarne pola, pe\u0142nostronicowe ilustracje i mocno zadrukowane strony b\u0119d\u0105 bardziej widoczne na odwrocie ni\u017c zwyk\u0142y tekst. Papier oceniaj razem z rzeczywist\u0105 zawarto\u015bci\u0105 swojej ksi\u0105\u017cki, a nie jako osobny materia\u0142.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>Jak dobra\u0107 gramatur\u0119 papieru do powie\u015bci?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W powie\u015bci dobry papier pozostaje niewidoczny \u2013 czytelnik nie powinien go zauwa\u017ca\u0107. Odbiorca ma skupi\u0107 si\u0119 na historii, a nie walczy\u0107 ze sztywnymi stronami, odbijaj\u0105cym \u015bwiat\u0142o arkuszem czy ci\u0119\u017carem ksi\u0105\u017cki.<br><br>Najcz\u0119\u015bciej wybiera si\u0119 papiery niepowlekane o gramaturze oko\u0142o 60\u201390 g\/m\u00b2. L\u017cejsze dobrze sprawdzaj\u0105 si\u0119 przy obszernych publikacjach. Wy\u017csze gramatury mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 przy kr\u00f3tszych ksi\u0105\u017ckach, cho\u0107 nadal trzeba pilnowa\u0107, \u017ceby blok nie zrobi\u0142 si\u0119 zbyt sztywny.<br><br>W literaturze pi\u0119knej dobrze wypada papier kremowy lub o lekko z\u0142amanej bieli. Nie odbija \u015bwiat\u0142a tak mocno jak \u015bnie\u017cna biel i daje spokojniejsze t\u0142o dla tekstu. Pasuje te\u017c do charakteru powie\u015bci, reporta\u017cu, eseju czy biografii.<br><br>Do klasycznej powie\u015bci mo\u017cesz wybra\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\"><strong>Ecco-book Cream v2.0 70 g\/m\u00b2<\/strong> \u2013 lekki papier obj\u0119to\u015bciowy, odpowiedni do obszernych publikacji;<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\"><strong>Ecco-book White v2.0 70 g\/m\u00b2<\/strong> \u2013 podobna obj\u0119to\u015b\u0107 w bia\u0142ym odcieniu;<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\"><strong>Munken Print Cream v1.5 90 g\/m\u00b2<\/strong> \u2013 bardziej premium, przyjemny w odbiorze papier o kremowej barwie;<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\"><strong>Munken Print White v1.5 90 g\/m\u00b2<\/strong> \u2013 wariant premium o ja\u015bniejszym odcieniu;<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\"><strong>papier offsetowy 80 g\/m\u00b2<\/strong> \u2013 uniwersalny wyb\u00f3r do ksi\u0105\u017cek tekstowych, szczeg\u00f3lnie gdy zale\u017cy Ci na zwartej, klasycznej powierzchni.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przy d\u0142ugiej ksi\u0105\u017cce wybierz papier obj\u0119to\u015bciowy, je\u015bli chcesz zachowa\u0107 atrakcyjn\u0105 szeroko\u015b\u0107 grzbietu bez nadmiernego zwi\u0119kszania wagi. Czytelnik odczuje r\u00f3\u017cnic\u0119 po kilkudziesi\u0119ciu stronach, zw\u0142aszcza je\u015bli czyta w \u0142\u00f3\u017cku, w podr\u00f3\u017cy albo trzyma ksi\u0105\u017ck\u0119 jedn\u0105 r\u0119k\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>Papier do albumu musi dobrze pokazywa\u0107 obraz<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Album fotograficzny, ksi\u0105\u017cka o sztuce czy publikacja architektoniczna stawia papierowi inne wymagania. Tutaj liczy si\u0119 g\u0142\u0119bia koloru, ostro\u015b\u0107 detali, kontrast i spos\u00f3b, w jaki \u015bwiat\u0142o pracuje na powierzchni strony.<br><br>Najcz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 papier powlekany o gramaturze oko\u0142o 130\u2013200 g\/m\u00b2. G\u0142adka powierzchnia pozwala lepiej odwzorowa\u0107 zdj\u0119cia, drobne linie i przej\u015bcia tonalne. Wy\u017csza gramatura daje te\u017c wi\u0119ksz\u0105 sztywno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 w albumie zwykle odbieramy jako zalet\u0119.<br><br>W przypadku albumu mo\u017cesz rozwa\u017cy\u0107 <strong>Munken Print White v1.5 150 g\/m\u00b2<\/strong>, je\u015bli zale\u017cy Ci na eleganckim, niepowlekanym papierze premium i bardziej naturalnym charakterze reprodukcji. Do publikacji wymagaj\u0105cych mocnego nasycenia kolor\u00f3w oraz wysokiej szczeg\u00f3\u0142owo\u015bci lepiej pasuje <strong>papier obustronnie powlekany w po\u0142ysku lub macie<\/strong>, nazywany potocznie kred\u0105.<br><br>Trzeba jednak uwa\u017ca\u0107 z ci\u0119\u017carem. Du\u017cy format, kilkaset stron i papier z g\u00f3rnej granicy gramatur daj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 efektown\u0105, ale ci\u0119\u017ck\u0105 i bardzo grub\u0105 w grzbiecie \u2013 tu ograniczeniem staje si\u0119 ju\u017c nie estetyka, lecz technologia oprawy. Czasem lepszy wynik da nieco ni\u017csza gramatura po\u0142\u0105czona z dobr\u0105 jako\u015bci\u0105 druku i odpowiedni\u0105 nieprzezroczysto\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znaczenie ma te\u017c wyko\u0144czenie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">papier obustronnie powlekany w po\u0142ysku podbija nasycenie i kontrast, ale mocniej odbija \u015bwiat\u0142o;<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">papier obustronnie powlekany w macie wygl\u0105da spokojniej i bardziej elegancko, cho\u0107 mo\u017ce delikatnie wyciszy\u0107 kolory;<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Munken Print White v1.5 150 g\/m\u00b2 zapewnia bardziej naturalny, niepowlekany efekt i mo\u017ce dobrze pasowa\u0107 do album\u00f3w artystycznych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przed rozpocz\u0119ciem produkcji zam\u00f3w egzemplarz pr\u00f3bny, czyli proof copy, wykonany na docelowym papierze i w wybranej oprawie. Monitor nie poka\u017ce Ci, jak czer\u0144 zachowa si\u0119 na konkretnym arkuszu ani czy fotografie zachowaj\u0105 odpowiedni\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>Jaki papier wybra\u0107 do poradnika?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poradnik cz\u0119sto \u0142\u0105czy tekst, zdj\u0119cia, tabele, ramki i ilustracje. Potrzebuje wi\u0119c papieru, kt\u00f3ry nie b\u0119dzie ani zbyt cienki, ani przesadnie ci\u0119\u017cki.<br><br>Przy poradniku g\u0142\u00f3wnie tekstowym dobrym punktem wyj\u015bcia b\u0119dzie <strong>papier offsetowy 80 g\/m\u00b2<\/strong>. Je\u015bli publikacja zawiera niewiele zdj\u0119\u0107 i powinna pozosta\u0107 lekka, klasyczny offset zapewni czyteln\u0105, niepowlekan\u0105 powierzchni\u0119 oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 wygodnego robienia notatek.<br><br>Przy wi\u0119kszej liczbie fotografii, wykres\u00f3w albo kolorowych instrukcji mo\u017cesz wybra\u0107 ci\u0119\u017cszy papier offsetowy lub papier powlekany. Powierzchnia powlekana dok\u0142adniej poka\u017ce kolory i detale, natomiast offset b\u0119dzie mniej odbija\u0142 \u015bwiat\u0142o i lepiej sprawdzi si\u0119 w ksi\u0105\u017cce przeznaczonej przede wszystkim do czytania i uzupe\u0142niania.<br><br>Przy publikacjach g\u0142\u00f3wnie tekstowych zwykle wystarcza 80\u2013100 g\/m\u00b2. Je\u015bli na stronach pojawia si\u0119 du\u017co kolorowych zdj\u0119\u0107, wykres\u00f3w lub instrukcji krok po kroku, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 100\u2013130 g\/m\u00b2.<br><br>Zastan\u00f3w si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, jak odbiorca b\u0119dzie korzysta\u0142 z Twojej publikacji. Poradnik kulinarny, podr\u0119cznik do \u0107wicze\u0144 czy ksi\u0105\u017cka o r\u0119kodziele cz\u0119sto le\u017c\u0105 otwarte na stole. Zbyt sztywny papier mo\u017ce utrudnia\u0107 roz\u0142o\u017cenie publikacji, szczeg\u00f3lnie przy klejonym grzbiecie.<br><br>Z kolei ksi\u0105\u017cka psychologiczna, biznesowa albo edukacyjna, w kt\u00f3rej dominuj\u0105 d\u0142u\u017csze rozdzia\u0142y, dobrze odnajdzie si\u0119 na spokojniejszym papierze niepowlekanym. Czyta si\u0119 z niego przyjemniej ni\u017c z g\u0142adkiego papieru powlekanego, kt\u00f3ry mocniej odbija \u015bwiat\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>Papier do podr\u0119cznik\u00f3w i ksi\u0105\u017cek edukacyjnych<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podr\u0119cznik jest czytany intensywniej ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cek. Otwiera si\u0119 go wielokrotnie, nosi, zaznacza, przewraca w r\u00f3\u017cne strony i korzysta przez wiele miesi\u0119cy. Papier musi znie\u015b\u0107 takie u\u017cytkowanie, ale nie powinien przy tym przesadnie zwi\u0119ksza\u0107 wagi.<br><br>Najcz\u0119\u015bciej sprawdzaj\u0105 si\u0119 papiery offsetowe o gramaturze od oko\u0142o <strong>70 do 100 g\/m\u00b2<\/strong>. Dolny zakres wybierz przy du\u017cej liczbie stron i przewadze tekstu. Wy\u017csza gramatura lepiej poradzi sobie z ilustracjami, tabelami i \u0107wiczeniami, po kt\u00f3rych u\u017cytkownik b\u0119dzie pisa\u0142.<br><br>Przy zeszytach \u0107wicze\u0144 zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c na powierzchni\u0119. Papier nie powinien by\u0107 zbyt \u015bliski, je\u015bli u\u017cytkownik b\u0119dzie wpisywa\u0142 odpowiedzi d\u0142ugopisem lub o\u0142\u00f3wkiem. Sprawd\u017a te\u017c nieprzezroczysto\u015b\u0107 i ograniczenie przebijania atramentu z pisak\u00f3w na odwrotn\u0105 stron\u0119.<br><br>W ksi\u0105\u017ckach edukacyjnych dla dzieci mo\u017cna zastosowa\u0107 ci\u0119\u017cszy i bardziej odporny papier, szczeg\u00f3lnie je\u015bli publikacja zawiera du\u017co kolorowych ilustracji. Nadal trzeba jednak liczy\u0107 wag\u0119 ca\u0142ego bloku. Solidna ksi\u0105\u017cka nie musi by\u0107 ci\u0119\u017cka do granic wygody.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>G\u0119sto\u015b\u0107 papieru nie jest tym samym co gramatura<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poj\u0119cie <strong>g\u0119sto\u015bci papieru<\/strong> bywa u\u017cywane zamiennie z gramatur\u0105, cho\u0107 opisuje co\u015b innego. Gramatura m\u00f3wi o masie jednego metra kwadratowego, a g\u0119sto\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce mas\u0119 z obj\u0119to\u015bci\u0105 materia\u0142u.<br><br>Papier o wi\u0119kszej g\u0119sto\u015bci b\u0119dzie bardziej zwarty i mocniej sprasowany. Przy tej samej gramaturze mo\u017ce by\u0107 cie\u0144szy ni\u017c papier o lu\u017aniejszej strukturze. W\u0142a\u015bnie dlatego dwa arkusze 80 g\/m\u00b2 mog\u0105 tak r\u00f3\u017cnie zachowa\u0107 si\u0119 w ksi\u0105\u017cce.<br><br>Wysoka g\u0119sto\u015b\u0107 bywa przydatna przy publikacjach, w kt\u00f3rych trzeba ograniczy\u0107 szeroko\u015b\u0107 grzbietu. Ni\u017csza g\u0119sto\u015b\u0107 i wi\u0119ksze spulchnienie sprawdzaj\u0105 si\u0119 tam, gdzie liczy si\u0119 obj\u0119to\u015b\u0107 oraz mi\u0119kko\u015b\u0107 kartek.<br><br>Pozornie g\u0119sto\u015b\u0107 i spulchnienie (wolumen) to dwa spojrzenia na ten sam parametr \u2013 wolumen jest odwrotno\u015bci\u0105 g\u0119sto\u015bci. Od gramatury odr\u00f3\u017cnia je jednak to, \u017ce opisuj\u0105 relacj\u0119 masy do obj\u0119to\u015bci, czyli realn\u0105 grubo\u015b\u0107 arkusza.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>Faktura papieru te\u017c opowiada histori\u0119<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142adka kartka kojarzy si\u0119 z precyzj\u0105, nowoczesno\u015bci\u0105 i wysok\u0105 jako\u015bci\u0105 reprodukcji. Papier o wyczuwalnej fakturze daje bardziej naturalny, rzemie\u015blniczy charakter. Mo\u017ce \u015bwietnie pasowa\u0107 do tomiku poezji, ksi\u0105\u017cki artystycznej albo publikacji po\u015bwi\u0119conej r\u0119kodzie\u0142u.<br><br>Faktura ma jednak wp\u0142yw na jako\u015b\u0107 druku. Na mocno porowatej powierzchni drobne litery i cienkie linie mog\u0105 straci\u0107 ostro\u015b\u0107. Zdj\u0119cia b\u0119d\u0105 mniej wyraziste ni\u017c na papierze g\u0142adkim.<br><br>Materia\u0142 dopasuj zar\u00f3wno do charakteru ksi\u0105\u017cki, jak i do rzeczywistej zawarto\u015bci stron. Papier mo\u017ce wzmacnia\u0107 nastr\u00f3j Twojej publikacji, ale nie powinien utrudnia\u0107 odbioru tekstu ani ilustracji.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>Waga ksi\u0105\u017cki ma wi\u0119ksze znaczenie, ni\u017c si\u0119 wydaje<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przy wyborze papieru \u0142atwo skupi\u0107 si\u0119 na pojedynczej kartce i zapomnie\u0107 o ca\u0142ym nak\u0142adzie. Tymczasem r\u00f3\u017cnica kilkunastu gram\u00f3w na metr kwadratowy pomno\u017cona przez powierzchni\u0119 wszystkich kartek zaczyna by\u0107 wyra\u017anie odczuwalna.<br><br>Ci\u0119\u017csza ksi\u0105\u017cka:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">jest mniej wygodna podczas d\u0142ugiego czytania,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">zwi\u0119ksza koszt transportu nak\u0142adu i wysy\u0142ki pojedynczych egzemplarzy do czytelnik\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">wymaga solidniejszej oprawy,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">gorzej sprawdza si\u0119 jako publikacja podr\u00f3\u017cna lub podr\u0119czna.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie oznacza to, \u017ce zawsze nale\u017cy wybiera\u0107 najl\u017cejszy papier. Chodzi o proporcje. Album mo\u017ce by\u0107 ci\u0119\u017cszy, bo ogl\u0105da si\u0119 go przy stole. Przy powie\u015bci licz\u0105cej 700 stron wag\u0119 trzeba pilnowa\u0107 znacznie uwa\u017cniej.<br><br>Przy wi\u0119kszym nak\u0142adzie masa papieru wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na logistyk\u0119 ca\u0142ej produkcji. Kilkaset egzemplarzy na ci\u0119\u017cszym materiale oznacza dodatkowe kilogramy na paletach, w magazynie i w transporcie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>Jak dobra\u0107 gramatur\u0119 papieru bez zgadywania?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zacznij od rodzaju publikacji, jej obj\u0119to\u015bci i sposobu u\u017cytkowania. Dopiero p\u00f3\u017aniej przejd\u017a do konkretnych gramatur i nazw papier\u00f3w.<br><br>Przed wyborem odpowiedz sobie na kilka pyta\u0144:<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Czy ksi\u0105\u017cka b\u0119dzie g\u0142\u00f3wnie czytana, ogl\u0105dana czy uzupe\u0142niana?<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Ile stron ma liczy\u0107?<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Czy dominowa\u0107 b\u0119dzie tekst, fotografia, ilustracja czy po\u0142\u0105czenie kilku form?<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Czy publikacja ma by\u0107 lekka i por\u0119czna?<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Jak szeroki powinien by\u0107 grzbiet?<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Czy papier mo\u017ce lekko prze\u015bwitywa\u0107?<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Czy czytelnik b\u0119dzie pisa\u0142 po stronach?<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Jaka oprawa zostanie zastosowana?<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Czy ksi\u0105\u017cka b\u0119dzie wysy\u0142ana pojedynczo?<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Jaki efekt ma dawa\u0107 w dotyku?<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na ko\u0144cu warto zam\u00f3wi\u0107 <a href=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/co-to-jest-soft-proof-i-proof-copy-wydruku\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/co-to-jest-soft-proof-i-proof-copy-wydruku\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><span style=\"text-decoration: underline;\">sample i wykona\u0107 wydruk testowy<\/span><\/a> (proof copy). Specyfikacja techniczna pomaga zaw\u0119zi\u0107 wyb\u00f3r, ale dopiero fizyczny arkusz pokazuje kolor, sztywno\u015b\u0107, faktur\u0119 i to, jak papier przyjmuje atrament.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>Jaka gramatura papieru do jakiej ksi\u0105\u017cki \u2013 tabela por\u00f3wnawcza<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>Rodzaj publikacji<\/strong><\/td><td><strong>Najcz\u0119\u015bciej wybierana gramatura<\/strong><\/td><td><strong>Czego szuka\u0107 w papierze?<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Powie\u015b\u0107<\/td><td>60\u201390 g\/m\u00b2<\/td><td>Lekko\u015b\u0107, dobra nieprzezroczysto\u015b\u0107, kremowy odcie\u0144, spulchnienie<\/td><\/tr><tr><td>Reporta\u017c i biografia<\/td><td>70\u201390 g\/m\u00b2<\/td><td>Komfort czytania, umiarkowana grubo\u015b\u0107, spokojna powierzchnia<\/td><\/tr><tr><td>Poradnik tekstowy<\/td><td>80\u2013100 g\/m\u00b2<\/td><td>Czytelno\u015b\u0107, niewielkie prze\u015bwitywanie, wygodne otwieranie<\/td><\/tr><tr><td>Poradnik ze zdj\u0119ciami<\/td><td>100\u2013130 g\/m\u00b2<\/td><td>G\u0142adko\u015b\u0107, dobre odwzorowanie kolor\u00f3w, odpowiednia sztywno\u015b\u0107<\/td><\/tr><tr><td>Podr\u0119cznik<\/td><td>70\u2013100 g\/m\u00b2<\/td><td>Odporno\u015b\u0107, niska waga, nieprzezroczysto\u015b\u0107<\/td><\/tr><tr><td>Zeszyt \u0107wicze\u0144<\/td><td>80\u2013100 g\/m\u00b2<\/td><td>Mo\u017cliwo\u015b\u0107 pisania, ograniczone przebijanie atramentu<\/td><\/tr><tr><td>Album fotograficzny<\/td><td>130\u2013200 g\/m\u00b2<\/td><td>G\u0142adka powierzchnia, wysoka jako\u015b\u0107 obrazu, sztywno\u015b\u0107<\/td><\/tr><tr><td>Papier do ksi\u0105\u017cek dla dzieci<\/td><td>350 g\/m2<\/td><td>Ksi\u0105\u017cki kartonowe (board books). Odporno\u015b\u0107, sztywno\u015b\u0107, dobre odwzorowanie ilustracji<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podane warto\u015bci s\u0105 punktem odniesienia, nie sztywnym przepisem. Ostateczny wyb\u00f3r zale\u017cy od formatu, liczby stron, oprawy i technologii druku \u2013 w druku cyfrowym liczy si\u0119 dodatkowo to, czy dany papier jest przystosowany do atramentu lub tonera. Aktualne gramatury i rodzaje papieru znajdziesz w <a href=\"https:\/\/booksfactory.pl\/ksiazki-oprawa-miekka.html\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/booksfactory.pl\/ksiazki-oprawa-miekka.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><span style=\"text-decoration: underline;\">naszych kalkulatorach<\/span><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><a><\/a>Dobry papier nie powinien odci\u0105ga\u0107 uwagi od ksi\u0105\u017cki<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najlepiej dobrany <strong>papier do druku ksi\u0105\u017cki<\/strong> nie pr\u00f3buje gra\u0107 g\u0142\u00f3wnej roli. Wspiera tre\u015b\u0107, ilustracje, opraw\u0119 i spos\u00f3b czytania. Powie\u015bci dodaje lekko\u015bci, albumowi pozwala pokaza\u0107 szczeg\u00f3\u0142y, a podr\u0119cznikowi pomaga przetrwa\u0107 codzienne u\u017cytkowanie.<br><br>Przed podj\u0119ciem decyzji zam\u00f3w <span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"mailto:sample@booksfactory.eu\" data-type=\"mailto\" data-id=\"mailto:sample@booksfactory.eu\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Paper Guide Books Factory<\/a><\/span>. Wzornik pozwoli Ci por\u00f3wna\u0107 dost\u0119pne rodzaje papieru, sprawdzi\u0107 ich kolor, faktur\u0119, gramatur\u0119, grubo\u015b\u0107 i stopie\u0144 nieprzezroczysto\u015bci oraz zobaczy\u0107, jak prezentuje si\u0119 na nich druk.<br><br>Dzi\u0119ki temu nie musisz opiera\u0107 wyboru wy\u0142\u0105cznie na parametrach technicznych. Mo\u017cesz oceni\u0107 rzeczywisty wygl\u0105d papieru, jego powierzchni\u0119 oraz odczucia podczas przewracania stron.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gramatura to dopiero pocz\u0105tek. Sprawd\u017a, jak dobra\u0107 papier do rodzaju ksi\u0105\u017cki, jej obj\u0119to\u015bci i sposobu u\u017cytkowania, aby dobrze wygl\u0105da\u0142a, wygodnie si\u0119 czyta\u0142a i nie wa\u017cy\u0142a wi\u0119cej, ni\u017c trzeba.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7902,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[28,19],"tags":[],"class_list":["post-7901","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-druk","category-poradniki"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/33_Jak-dobrac-gramature-papieru-_1200x900_05.jpg",1200,900,false],"landscape":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/33_Jak-dobrac-gramature-papieru-_1200x900_05.jpg",1200,900,false],"portraits":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/33_Jak-dobrac-gramature-papieru-_1200x900_05.jpg",1200,900,false],"thumbnail":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/33_Jak-dobrac-gramature-papieru-_1200x900_05-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/33_Jak-dobrac-gramature-papieru-_1200x900_05-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/33_Jak-dobrac-gramature-papieru-_1200x900_05-1024x768.jpg",1024,768,true],"1536x1536":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/33_Jak-dobrac-gramature-papieru-_1200x900_05.jpg",1200,900,false],"2048x2048":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/33_Jak-dobrac-gramature-papieru-_1200x900_05.jpg",1200,900,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Gabriel Augustyn","author_link":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/author\/gaugustyn\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/kategoria\/druk\/\" rel=\"category tag\">Druk<\/a> <a href=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/kategoria\/poradniki\/\" rel=\"category tag\">Poradniki<\/a>","rttpg_excerpt":"Gramatura to dopiero pocz\u0105tek. Sprawd\u017a, jak dobra\u0107 papier do rodzaju ksi\u0105\u017cki, jej obj\u0119to\u015bci i sposobu u\u017cytkowania, aby dobrze wygl\u0105da\u0142a, wygodnie si\u0119 czyta\u0142a i nie wa\u017cy\u0142a wi\u0119cej, ni\u017c trzeba.","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7901","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7901"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7901\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7905,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7901\/revisions\/7905"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}