{"id":7710,"date":"2026-06-17T12:13:04","date_gmt":"2026-06-17T10:13:04","guid":{"rendered":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/?p=7710"},"modified":"2026-06-26T12:31:20","modified_gmt":"2026-06-26T10:31:20","slug":"ksiazki-na-lato-2026-trzy-lektury-do-zabrania-na-wakacje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/ksiazki-na-lato-2026-trzy-lektury-do-zabrania-na-wakacje\/","title":{"rendered":"Ksi\u0105\u017cki na lato 2026: trzy lektury do zabrania na wakacje"},"content":{"rendered":"\n
\"Trzy<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Lato ma w sobie co\u015b, czego brakuje przez reszt\u0119 roku: oddech. D\u0142u\u017cszy dzie\u0144, wolniejsze popo\u0142udnie, koc na trawie albo le\u017cak na balkonie. To moment, w kt\u00f3rym cz\u0119\u015bciej si\u0119gamy po ksi\u0105\u017ck\u0119 nie z obowi\u0105zku, lecz dla samej przyjemno\u015bci czytania.

W ramach naszej serii rekomendacji tym razem zagl\u0105damy do walizki wakacyjnej. \u201eKsi\u0105\u017cki na lato 2026\u201d to subiektywny przegl\u0105d lektur, kt\u00f3re naszym zdaniem warto zabra\u0107 na urlop: od medytacyjnej autobiografii po horror, kt\u00f3ry nie pozwala zasn\u0105\u0107. W tym odcinku proponujemy Wam trzy bardzo r\u00f3\u017cne tytu\u0142y. \u0141\u0105czy je jednak wi\u0119cej, ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, ale o tym na ko\u0144cu.

Seria nie jest sponsorowana. Jedyne kryterium przyznania umownego znaku jako\u015bci Books Factory to subiektywna warto\u015b\u0107 samych publikacji.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Trzy lektury, trzy zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne nastroje<\/h2>\n\n\n\n

Letnie czytanie wcale nie musi by\u0107 lekkie. Czasem najlepiej zapami\u0119tujemy te ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re wymagaj\u0105 od nas uwagi, bo w\u0142a\u015bnie latem mamy jej wi\u0119cej. W tym zestawieniu znajdziecie spokojn\u0105 podr\u00f3\u017c w g\u0142\u0105b ludzkiej psychiki, klasyczny horror o sile dzieci\u0119cej przyja\u017ani oraz wymagaj\u0105c\u0105 powie\u015b\u0107 science fiction, kt\u00f3ra kwestionuje sam\u0105 natur\u0119 \u015bwiadomo\u015bci.

Poni\u017cej omawiamy ka\u017cd\u0105 z nich osobno: kontekst, punkt wyj\u015bcia fabu\u0142y lub idei oraz to, dla kogo oka\u017ce si\u0119 najlepszym towarzyszem wakacji.<\/p>\n\n\n\n

Carl Gustav Jung, \u201eWspomnienia, sny, my\u015bli\u201d \u2013 autobiografia, kt\u00f3ra zagl\u0105da do wewn\u0105trz<\/h2>\n\n\n\n

Je\u015bli latem szukacie lektury, przy kt\u00f3rej mo\u017cna si\u0119 zatrzyma\u0107 i pomy\u015ble\u0107, to dobry kandydat. \u201eWspomnienia, sny, my\u015bli\u201d (wyd. Jungpress, t\u0142um. Robert Reszke, Leszek Kolankiewicz) to wyj\u0105tkowa autobiografia jednego z najwa\u017cniejszych my\u015blicieli XX wieku \u2013 szwajcarskiego psychiatry i tw\u00f3rcy psychologii analitycznej.

Punkt wyj\u015bcia tej ksi\u0105\u017cki sam w sobie intryguje. W 1957 roku, w wieku osiemdziesi\u0119ciu jeden lat, Jung rozpocz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze swoj\u0105 uczennic\u0105 i sekretark\u0105 Aniel\u0105 Jaff\u00e9 oraz legendarnym wydawc\u0105 Kurtem Wolffem nad ksi\u0105\u017ck\u0105 o swoim \u017cyciu. Pracowa\u0142 nad ni\u0105 niemal do \u015bmierci 6 czerwca 1961 roku, co czyni t\u0119 publikacj\u0119 wyj\u0105tkowo kompletnym podsumowaniem jego los\u00f3w i my\u015bli.

To nie typowa biografia u\u0142o\u017cona z dat i nazwisk. W przeciwie\u0144stwie do chronologicznej narracji, ksi\u0105\u017cka pozwala \u015bledzi\u0107 Junga odkrywaj\u0105cego znacz\u0105ce po\u0142\u0105czenia w dziele swojego \u017cycia. Dla czytelnika oznacza to lektur\u0119 bli\u017csz\u0105 rozmowie ni\u017c wyk\u0142adowi: opowie\u015b\u0107 o snach, wizjach i wewn\u0119trznych do\u015bwiadczeniach, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y takie poj\u0119cia jak cie\u0144, anima i animus czy Ja\u017a\u0144.

Warto wiedzie\u0107, \u017ce dyskusja wok\u00f3\u0142 tej ksi\u0105\u017cki wci\u0105\u017c trwa. \u201eWspomnienia, sny, my\u015bli\u201d sta\u0142y si\u0119 bestsellerem, lecz czerpi\u0105 z mniej ni\u017c po\u0142owy oryginalnych wywiad\u00f3w Jaff\u00e9 z Jungiem \u2013 sporo materia\u0142u z tych szczerych, szeroko zakrojonych rozm\u00f3w zosta\u0142o odrzuconych. Co wa\u017cne dla os\u00f3b, kt\u00f3re chc\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 g\u0142\u0119biej: 2 grudnia 2025 roku Princeton University Press wyda\u0142o tom \u201eJung’s Life and Work: Interviews for Memories, Dreams, Reflections with Aniela Jaff\u00e9\u201d, kt\u00f3ry po raz pierwszy prezentuje te wywiady w ca\u0142o\u015bci. Polskiego wydania na razie brak, wi\u0119c to trop dla czytaj\u0105cych po angielsku.

Dla kogo?\u00a0<\/strong>Dla Was, je\u015bli lubicie lektury refleksyjne, do czytania w spokoju, bez po\u015bpiechu. To dobry punkt startu, je\u015bli chcecie pozna\u0107 my\u015bl Junga \u201eod \u015brodka\u201d, zanim si\u0119gniecie po jego bardziej teoretyczne prace.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"Ksi\u0105\u017cka,<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Stephen King, \u201eTo\u201d \u2013 sielanka pe\u0142na grozy<\/h2>\n\n\n\n

Skoro mowa o sezonie, trudno o lepszy zbieg okoliczno\u015bci: kultowa powie\u015b\u0107 Stephena Kinga obchodzi w tym roku czterdziestolecie i \u015bwietnie sprawdza si\u0119 nie tylko jako wakacyjna lektura grozy, ale i fabularnie startuje w\u0142a\u015bnie latem. \u201eTo\u201d (wyd. Albatros, t\u0142um. Robert P. Lipski) opowiada o miasteczku Derry i istocie, kt\u00f3ra co pokolenie budzi si\u0119, by polowa\u0107 na dzieci.

Punkt wyj\u015bcia wydaje si\u0119 prosty i przera\u017caj\u0105cy. Powie\u015b\u0107 \u015bledzi grup\u0119 dzieci terroryzowanych przez z\u0142owrog\u0105 istot\u0119, kt\u00f3ra wykorzystuje l\u0119ki swoich ofiar, by si\u0119 ukrywa\u0107 \u2013 najcz\u0119\u015bciej przybieraj\u0105c posta\u0107 klauna o imieniu Pennywise. Grupa odrzuconych dzieci, \u201eKlub Frajer\u00f3w\u201d, odkrywa, \u017ce to pradawne z\u0142o poluje w\u0142a\u015bnie na nich. Potw\u00f3r budzi si\u0119 mniej wi\u0119cej co 27 lat, a Klub Frajer\u00f3w przysi\u0119ga stawi\u0107 mu czo\u0142a.

Szczeg\u00f3lnie istotny jest tu klimat. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 rozgrywa si\u0119 w wakacje po\u0142owy lat 50. W epoce niemal utopijnego, sielankowego obrazu ameryka\u0144skiej prowincji, w kt\u00f3r\u0105 powoli ws\u0105cza si\u0119 groza. To zabieg z gruntu metaforyczny: pod lukrowan\u0105 fasad\u0105 \u201eidealnego miasteczka\u201d czai si\u0119 co\u015b, czego doro\u015bli wol\u0105 nie widzie\u0107, a co dostrzegaj\u0105 wy\u0142\u0105cznie dzieci.

To, co czyni t\u0119 powie\u015b\u0107 tak wci\u0105gaj\u0105c\u0105, to nie sam potw\u00f3r, lecz jego dzia\u0142ania. Pennywise wykorzystuje l\u0119ki swoich ofiar i staje si\u0119 dok\u0142adnie tym, czego najbardziej boi si\u0119 dana osoba. Pod t\u0105 warstw\u0105 horroru pulsuje jednak opowie\u015b\u0107 o pami\u0119ci, traumie z dzieci\u0144stwa i utracie niewinno\u015bci.

Powie\u015b\u0107 ma te\u017c status klasyka. King zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 \u201eTo\u201d w 1980 roku, a uko\u0144czy\u0142 pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej \u2013 efektem sta\u0142a si\u0119 opowie\u015b\u0107 licz\u0105ca grubo ponad tysi\u0105c stron. Je\u015bli macie przed sob\u0105 d\u0142ugie wakacje, ten rozmiar zadzia\u0142a na Wasz\u0105 korzy\u015b\u0107. Historia z Derry wci\u0105\u017c \u017cyje zreszt\u0105 w popkulturze: doczeka\u0142a si\u0119 miniserialu z 1990 roku, dwucz\u0119\u015bciowej ekranizacji kinowej \u2013 \u201eTo\u201d (2017) i \u201eTo: Rozdzia\u0142 2\u201d (2019) \u2013 a tak\u017ce serialu \u201eTo: Witajcie w Derry\u201d z 2025 roku.

Dla kogo?\u00a0<\/strong>Dla mi\u0142o\u015bnik\u00f3w grozy i tych, kt\u00f3rzy lubi\u0105 grube powie\u015bci na ca\u0142e wakacje. To tak\u017ce lektura o dorastaniu: pod warstw\u0105 horroru kryje si\u0119 opowie\u015b\u0107 o lojalno\u015bci i o tym, co zostaje z nas z dzieci\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"Ksi\u0105\u017cka,<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Peter Watts, \u201e\u015alepowidzenie\u201d \u2013 science fiction dla wymagaj\u0105cych<\/h2>\n\n\n\n

Na koniec co\u015b dla os\u00f3b, kt\u00f3re latem lubi\u0105 da\u0107 m\u00f3zgowi wyzwanie. \u201e\u015alepowidzenie\u201d (wyd. MAG, t\u0142um. Wojciech Pr\u00f3chniewicz) nale\u017cy do najbardziej cenionych powie\u015bci hard science fiction ostatnich dw\u00f3ch dekad \u2013 wymagaj\u0105cej, intensywnej i pe\u0142nej idei, kt\u00f3re zostaj\u0105 w g\u0142owie d\u0142ugo po ostatniej stronie.

Ksi\u0105\u017ck\u0119 kanadyjskiego pisarza Petera Wattsa opublikowa\u0142o wydawnictwo Tor Books w 2006 roku. Powie\u015b\u0107 zdoby\u0142a japo\u0144sk\u0105 nagrod\u0119 Seiun za najlepszy przek\u0142ad oraz otrzyma\u0142a nominacje do Nagrody Hugo, Memorial Award im. Johna W. Campbella i Nagrody Locusa. T\u0142o fabularne wci\u0105ga od pierwszych stron, a punktem wyj\u015bcia jest pierwszy kontakt: za\u0142oga astronaut\u00f3w rusza zbada\u0107 transneptunow\u0105 komet\u0119, kt\u00f3ra wysy\u0142a niezidentyfikowany sygna\u0142 radiowy.

Powie\u015b\u0107 nie traktuje jednak o kosmosie \u2013 m\u00f3wi o ludzkim umy\u015ble. Sam tytu\u0142 odwo\u0142uje si\u0119 do realnego zjawiska neurologicznego: osoby z uszkodzeniem kory wzrokowej, deklaruj\u0105ce ca\u0142kowity brak \u015bwiadomego widzenia, potrafi\u0105 bezwiednie rejestrowa\u0107 bod\u017ace wzrokowe. Reaguj\u0105 na ruch, omijaj\u0105 przeszkody i rozpoznaj\u0105 emocje, cho\u0107 subiektywnie twierdz\u0105, \u017ce s\u0105 zupe\u0142nie niewidome. Watts buduje na tym niewygodne pytanie: czy wewn\u0119trzne, samo\u015bwiadome do\u015bwiadczenie jest nam w og\u00f3le do czegokolwiek potrzebne, czy mo\u017ce liczy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie obserwowalne z zewn\u0105trz zachowanie.

To tak\u017ce \u2013 a mo\u017ce przede wszystkim \u2013 mocno niepokoj\u0105ca ksi\u0105\u017cka o relacjach mi\u0119dzy lud\u017ami, a dok\u0142adniej o tym, jak bardzo bywaj\u0105 one u\u0142omne. Watts pokazuje bohater\u00f3w odgrodzonych od siebie poznawczo i emocjonalnie, niezdolnych do prawdziwego porozumienia i to w\u0142a\u015bnie ta samotno\u015b\u0107 w grupie przera\u017ca najbardziej. W powie\u015bci pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c wskrzeszone wampiry i postacie zmodyfikowane genetycznie, balansuj\u0105ce na granicy tego, co jeszcze ludzkie.

Ciekawostka, kt\u00f3ra dobrze pokazuje rang\u0119 tej ksi\u0105\u017cki: \u201e\u015alepowidzenie\u201d trafi\u0142o na uniwersyteckie listy lektur, od filozofii po neuropsychologi\u0119. Dlatego, je\u015bli zechcecie si\u0119gn\u0105\u0107 g\u0142\u0119biej, polecamy zapoznanie si\u0119 z niemieckim filozofem Thomasem Metzingerem oraz jego prac\u0105 \u201eBeing No One\u201d, z kt\u00f3rej wyr\u00f3s\u0142 koncept powie\u015bci. To dobry trop dla tych, kt\u00f3rych \u201e\u015alepowidzenie\u201d wci\u0105gnie na tyle, by szuka\u0107 dalej.

Dla kogo?\u00a0<\/strong>Dla wytrwa\u0142ych czytelnik\u00f3w science fiction, kt\u00f3rzy nie boj\u0105 si\u0119 trudnych pyta\u0144 i g\u0119stego, naukowo osadzonego j\u0119zyka. To nie lektura \u201ena pla\u017c\u0119 mi\u0119dzy drinkami\u201d, lecz na d\u0142ugi wiecz\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"Ksi\u0105\u017cka,<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Trzy ksi\u0105\u017cki, jedno lato<\/h2>\n\n\n\n

Co \u0142\u0105czy autobiografi\u0119 szwajcarskiego psychiatry, horror z Maine i kosmiczn\u0105 powie\u015b\u0107 o \u015bwiadomo\u015bci? Pozornie nic, a jednak wi\u0119cej, ni\u017c mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107. Ka\u017cd\u0105 z nich nap\u0119dza w\u0105tek dzieci\u0144stwa: jego kszta\u0142towania, utraty i tego nie\u0142atwego momentu, w kt\u00f3rym naiwno\u015b\u0107 ust\u0119puje do\u015bwiadczeniu.

Jung wraca pami\u0119ci\u0105 do najwcze\u015bniejszych sn\u00f3w i wizji. King opisuje dzieci, kt\u00f3rym \u015bwiat doros\u0142ych odbiera niewinno\u015b\u0107. Watts pyta, co zostaje z cz\u0142owieka, gdy odrze\u0107 go z tego, co uwa\u017cali\u015bmy za rdze\u0144 naszej to\u017csamo\u015bci. Ka\u017cda z tych ksi\u0105\u017cek jest te\u017c g\u0142\u0119boko psychologiczna \u2013 bardziej zagl\u0105da do wn\u0119trza bohater\u00f3w ni\u017c na zewn\u0105trz.

Niezale\u017cnie od tego, kt\u00f3r\u0105 wybierzecie na pocz\u0105tek, warto pomy\u015ble\u0107 o nich r\u00f3wnie\u017c jako o przedmiotach, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 Wam towarzyszy\u0107. Bo lektura latem to nie tylko tre\u015b\u0107, lecz tak\u017ce do\u015bwiadczenie: ci\u0119\u017car tomu w d\u0142oni, szelest kartek, zapach papieru nagrzanego s\u0142o\u0144cem. T\u0119 przyjemno\u015b\u0107 najpe\u0142niej oddaje dobrze wydana, fizyczna ksi\u0105\u017cka \u2013 taka, do kt\u00f3rej chce si\u0119 wraca\u0107 sezon po sezonie.

Znajd\u017acie spokojne popo\u0142udnie, wy\u0142\u0105czcie powiadomienia i dajcie si\u0119 wci\u0105gn\u0105\u0107 tym historiom. Nawet wtedy, gdy bywaj\u0105 troch\u0119 niewygodne<\/a>.

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n