{"id":7695,"date":"2026-06-26T11:19:39","date_gmt":"2026-06-26T09:19:39","guid":{"rendered":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/?p=7695"},"modified":"2026-06-26T11:46:14","modified_gmt":"2026-06-26T09:46:14","slug":"jak-wakacje-staly-sie-czasem-na-czytanie-historia-urlopu-z-ksiazka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/jak-wakacje-staly-sie-czasem-na-czytanie-historia-urlopu-z-ksiazka\/","title":{"rendered":"Jak wakacje sta\u0142y si\u0119 por\u0105 czytania? Historia urlopu z ksi\u0105\u017ck\u0105"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/30_Jak_wakacje_czasem-na-czytanie_1200x900_04-1024x768.jpg\" alt=\"Kobieta siedzi przy stoliku w kawiarni i czyta ksi\u0105\u017ck\u0119.\" class=\"wp-image-7696\" srcset=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/30_Jak_wakacje_czasem-na-czytanie_1200x900_04-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/30_Jak_wakacje_czasem-na-czytanie_1200x900_04-300x225.jpg 300w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/30_Jak_wakacje_czasem-na-czytanie_1200x900_04-768x576.jpg 768w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/30_Jak_wakacje_czasem-na-czytanie_1200x900_04.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy czytanie na pla\u017cy, w poci\u0105gu albo na le\u017caku pod parasolem by\u0142o czym\u015b naturalnym od zawsze? Wyobra\u017camy sobie, \u017ce ludzie odpoczywali z ksi\u0105\u017ck\u0105 w r\u0119ku od pokole\u0144, a to obraz znacznie m\u0142odszy, ni\u017c si\u0119 wydaje. Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 historii zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 w og\u00f3le nie mia\u0142a urlopu. Podr\u00f3\u017cowanie dla przyjemno\u015bci by\u0142o przywilejem nielicznych, a ksi\u0105\u017cka \u2013 dla bardzo wielu \u2013 towarem zbyt drogim, by zabiera\u0107 j\u0105 \u201ena wakacje\u201d.<br><br>Wakacyjne czytanie, jakie znamy, narodzi\u0142o si\u0119 stosunkowo niedawno. Z\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 na nie trzy rewolucje, kt\u00f3re zdarzy\u0142y si\u0119 mniej wi\u0119cej w tym samym czasie: pojawienie si\u0119 p\u0142atnych urlop\u00f3w, rozw\u00f3j kolei i turystyki oraz upowszechnienie tanich ksi\u0105\u017cek kieszonkowych. Prze\u015bled\u017amy, jak z tych element\u00f3w powsta\u0142 zwyczaj, kt\u00f3ry dzi\u015b traktujemy jak oczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\">Dawniej nie by\u0142o wakacyjnego czytania<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby czyta\u0107 dla przyjemno\u015bci w czasie wolnym, trzeba najpierw mie\u0107 ten czas wolny. A z nim przez stulecia by\u0142o krucho. \u017bycie wi\u0119kszo\u015bci ludzi wyznacza\u0142 rytm pracy: w polu, w warsztacie, p\u00f3\u017aniej w fabryce. Instytucja \u201eurlopu\u201d w dzisiejszym rozumieniu nie funkcjonowa\u0142a.<br><br>Podr\u00f3\u017cowano oczywi\u015bcie i wcze\u015bniej, ale rzadko po to, by odpocz\u0105\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">podr\u00f3\u017ce handlowe\u00a0\u2013 odbywane z konieczno\u015bci, nie dla relaksu,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">pielgrzymki\u00a0\u2013 motywowane religijnie, cz\u0119sto uci\u0105\u017cliwe i d\u0142ugie,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Grand Tour\u00a0\u2013 wielomiesi\u0119czne woja\u017ce po Europie, dost\u0119pne arystokracji i zamo\u017cnej m\u0142odzie\u017cy XVIII wieku, traktowane jako element edukacji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wsp\u00f3lny mianownik jest jasny: wypoczynek po\u0142\u0105czony z podr\u00f3\u017c\u0105 pozostawa\u0142 luksusem garstki uprzywilejowanych. Trudno m\u00f3wi\u0107 o \u201ekulturze wakacyjnego czytania\u201d, gdy samych wakacji \u2013 masowych, dost\u0119pnych dla zwyk\u0142ych ludzi \u2013 po prostu nie by\u0142o.<br><br>Kultura wakacyjnego czytania mog\u0142a pojawi\u0107 si\u0119 dopiero wtedy, gdy wolny czas przesta\u0142 by\u0107 przywilejem nielicznych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\">Rok 1936 \u2013 kiedy miliony ludzi po raz pierwszy dosta\u0142y wakacje<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prze\u0142om przyszed\u0142 w XX wieku i mia\u0142 konkretn\u0105 dat\u0119. We Francji w 1936 roku rz\u0105d Frontu Ludowego wprowadzi\u0142 ustawowe\u00a0dwa tygodnie p\u0142atnego urlopu\u00a0dla pracownik\u00f3w. Po raz pierwszy w skali masowej zwykli ludzie otrzymali co\u015b, co dot\u0105d znali tylko z opowie\u015bci o klasach wy\u017cszych: prawo do odpoczynku, za kt\u00f3ry nadal si\u0119 p\u0142aci.<br><br>Skutek by\u0142 natychmiastowy i spektakularny. Jeszcze tego samego roku ponad\u00a0600 tysi\u0119cy pracownik\u00f3w\u00a0wraz z rodzinami wyruszy\u0142o na wakacje poza miejsce zamieszkania. Dworce kolejowe zape\u0142ni\u0142y si\u0119 osobami, kt\u00f3re nigdy wcze\u015bniej nie podr\u00f3\u017cowa\u0142y dla samej przyjemno\u015bci bycia gdzie indziej.<br><br>Ten moment uchwyci\u0142 aparat\u00a0Henriego Cartier-Bressona. Jego fotografie pokazuj\u0105 pierwsze pokolenie robotnik\u00f3w odpoczywaj\u0105cych nad rzekami, na pla\u017cach i podczas wycieczek: ludzi, kt\u00f3rzy dopiero uczyli si\u0119, jak wygl\u0105da i jak smakuje czas wolny. To nie by\u0142 margines historii, tylko pocz\u0105tek nowego, masowego stylu \u017cycia.<br><br>Warto podkre\u015bli\u0107 wag\u0119 tej zmiany: dopiero gdy odpoczynek sta\u0142 si\u0119 prawem, a nie przywilejem, mog\u0142a narodzi\u0107 si\u0119 ca\u0142a kultura wok\u00f3\u0142 niego. W tym zwyczaj zabierania ksi\u0105\u017cki na urlop.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\">Jak kolej zamieni\u0142a podr\u00f3\u017cnych w czytelnik\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zanim ksi\u0105\u017cki trafi\u0142y na pla\u017ce, trafi\u0142y do wagon\u00f3w kolejowych. To kolej \u2013 jeszcze w XIX wieku \u2013 stworzy\u0142a sytuacj\u0119 dla czytelnictwa wr\u0119cz idealn\u0105.<br><br>Podr\u00f3\u017c poci\u0105giem oznacza\u0142a now\u0105, nieznan\u0105 wcze\u015bniej rzecz: kilka godzin \u201ezawieszenia\u201d. Pasa\u017cer:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">mia\u0142 do dyspozycji sporo wolnego czasu,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">nie m\u00f3g\u0142 w tym czasie pracowa\u0107,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">si\u0142\u0105 rzeczy szuka\u0142 zaj\u0119cia i rozrywki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rynek szybko odpowiedzia\u0142 na t\u0119 potrzeb\u0119. Na dworcach zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 kioski i ksi\u0119garnie, oferuj\u0105ce lektur\u0119 dos\u0142ownie na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki.\u00a0W.H. Smith\u00a0otworzy\u0142 pierwszy kiosk kolejowy na londy\u0144skiej stacji Euston w 1848 roku i w kr\u00f3tkim czasie zbudowa\u0142 sie\u0107 sprzeda\u017cy ksi\u0105\u017cek dla podr\u00f3\u017cnych.<br><br>To w\u0142a\u015bnie kolej po raz pierwszy po\u0142\u0105czy\u0142a podr\u00f3\u017c i czytanie w do\u015bwiadczenie masowe. Wagon sta\u0142 si\u0119 czytelni\u0105 w ruchu, a ksi\u0105\u017cka naturalnym towarzyszem drogi. Brakowa\u0142o jeszcze jednego elementu: \u017ceby lektura by\u0142a naprawd\u0119 dla ka\u017cdego, musia\u0142a sta\u0107 si\u0119 tania.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\">Paperback \u2013 wynalazek, kt\u00f3ry zmieni\u0142 wakacyjne czytanie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cna by\u0142o mie\u0107 wolny czas i ochot\u0119 na lektur\u0119, a mimo to nie czyta\u0107, bo ksi\u0105\u017cki bywa\u0142y po prostu zbyt drogie. Twarda oprawa, wysoka cena, ci\u0119\u017car w baga\u017cu: to wszystko sprawia\u0142o, \u017ce <a href=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/drukujesz-ksiazke-po-raz-pierwszy-oto-co-musisz-wiedziec\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/drukujesz-ksiazke-po-raz-pierwszy-oto-co-musisz-wiedziec\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">ksi\u0105\u017cka d\u0142ugo pozostawa\u0142a przedmiotem do\u015b\u0107 ekskluzywnym<\/a>.<br><br>Prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 w 1935 roku.\u00a0Allen Lane\u00a0za\u0142o\u017cy\u0142 w\u00f3wczas wydawnictwo\u00a0Penguin Books\u00a0i zacz\u0105\u0142 sprzedawa\u0107 tanie ksi\u0105\u017cki kieszonkowe w cenie zaledwie sze\u015bciu pens\u00f3w, czyli za tyle, ile kosztowa\u0142a paczka papieros\u00f3w. Inspiracj\u0105 by\u0142a mi\u0119dzy innymi mizerna oferta lektur, jak\u0105 Lane znalaz\u0142 na stacjach kolejowych, gdy szuka\u0142 czego\u015b warto\u015bciowego na drog\u0119.<br><br>Dlaczego paperback okaza\u0142 si\u0119 tak wa\u017cny dla czytania w podr\u00f3\u017cy? Bo \u0142\u0105czy\u0142 w sobie kilka praktycznych zalet:<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">by\u0142\u00a0tani\u00a0\u2013 na ksi\u0105\u017ck\u0119 m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 niemal ka\u017cdy,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">mie\u015bci\u0142 si\u0119 w torbie\u00a0podr\u00f3\u017cnej i nie obci\u0105\u017ca\u0142 baga\u017cu,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">niska cena zach\u0119ca\u0142a, aby zapakowa\u0107 publikacj\u0119 w plecak,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">ostatecznie uczyni\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119\u00a0produktem masowym, a nie dobrem luksusowym.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tania, lekka, por\u0119czna ksi\u0105\u017cka kieszonkowa to ogniwo, kt\u00f3re domkn\u0119\u0142o ca\u0142y \u0142a\u0144cuch. Od tej chwili lektura mog\u0142a towarzyszy\u0107 podr\u00f3\u017cy tak naturalnie jak walizka.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\">Kiedy pojawi\u0142a si\u0119 \u201ewakacyjna lektura\u201d?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wszystkie elementy uk\u0142adanki zesz\u0142y si\u0119 na dobre po II wojnie \u015bwiatowej. To wtedy nast\u0105pi\u0142 dynamiczny rozw\u00f3j:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">turystyki masowej,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">kurort\u00f3w\u00a0i miejscowo\u015bci wypoczynkowych,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">wyjazd\u00f3w rodzinnych\u00a0jako sta\u0142ego punktu w kalendarzu,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">rynku bestseller\u00f3w, nastawionego na szerok\u0105 publiczno\u015b\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W tym klimacie wydawcy dostrzegli oczywist\u0105 okazj\u0119 i zacz\u0119li promowa\u0107 ksi\u0105\u017cki jako element wakacyjnego wypoczynku. Pojawi\u0142o si\u0119 poj\u0119cie, kt\u00f3re w kulturze anglosaskiej zrobi\u0142o zawrotn\u0105 karier\u0119 \u2013\u00a0beach read, czyli \u201eksi\u0105\u017cka na pla\u017c\u0119\u201d: lektura czytana przede wszystkim dla przyjemno\u015bci, lekka, wci\u0105gaj\u0105ca, idealna na le\u017cak.<br><br>To w\u0142a\u015bnie wtedy ksi\u0105\u017cka przesta\u0142a by\u0107 tylko narz\u0119dziem nauki czy obowi\u0105zkow\u0105 lektur\u0105, a sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 wakacyjnego stylu \u017cycia \u2013 tak samo jak krem z filtrem czy okulary przeciws\u0142oneczne.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\">Dlaczego w\u0142a\u015bnie na wakacjach czytamy wi\u0119cej?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Skoro ju\u017c wiemy, sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 ten zwyczaj, warto zapyta\u0107: dlaczego tak dobrze si\u0119 przyj\u0105\u0142? Dlaczego to w\u0142a\u015bnie urlop sprzyja si\u0119ganiu po ksi\u0105\u017ck\u0119 cz\u0119\u015bciej ni\u017c zwyk\u0142a \u015broda po pracy?<br><br>Powod\u00f3w jest kilka i ka\u017cdy z nas zna je z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia:<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Mamy wi\u0119cej nieprzerwanego czasu\u00a0\u2013 mo\u017cna przeczyta\u0107 sto stron jednym ci\u0105giem, bez przerwy na obowi\u0105zki.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Spada presja zawodowa\u00a0\u2013 g\u0142owa nie jest zaj\u0119ta list\u0105 zada\u0144, wi\u0119c \u0142atwiej zanurzy\u0107 si\u0119 w fabu\u0142\u0119.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Wychodzimy z codziennej rutyny\u00a0\u2013 nowe miejsce sprzyja nowym lekturom i wi\u0119kszej otwarto\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Podr\u00f3\u017c fizyczna i podr\u00f3\u017c wyobra\u017ani wzajemnie si\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105\u00a0\u2013 jad\u0105c w nieznane, ch\u0119tniej dajemy si\u0119 ponie\u015b\u0107 tak\u017ce opowie\u015bci.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest w tym pewna symetria: wyrywamy si\u0119 z miejsca, w kt\u00f3rym \u017cyjemy na co dzie\u0144, i jednocze\u015bnie pozwalamy ksi\u0105\u017cce przenie\u015b\u0107 nas jeszcze dalej. Wakacje daj\u0105 rzadki luksus: czas, kt\u00f3rego nie trzeba na nic \u201ewykorzysta\u0107\u201d, a czytanie jest jednym z najpi\u0119kniejszych sposob\u00f3w, by ten czas wype\u0142ni\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\">Od walizki pe\u0142nej ksi\u0105\u017cek do czytnika e-book\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W ostatnich dekadach zmieni\u0142o si\u0119 jednak co\u015b istotnego \u2013 nie sama potrzeba, lecz spos\u00f3b jej zaspokajania. Historia no\u015bnik\u00f3w wakacyjnej lektury to opowie\u015b\u0107 o stopniowym odci\u0105\u017caniu baga\u017cu:<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"1\" class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">wydania kieszonkowe\u00a0\u2013 kilka paperback\u00f3w upchni\u0119tych mi\u0119dzy r\u0119cznikami,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">audiobooki\u00a0\u2013 opowie\u015b\u0107 s\u0142uchana w drodze, za kierownic\u0105 czy na spacerze,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Kindle i inne czytniki\u00a0\u2013 lekki sprz\u0119t zamiast stosu ksi\u0105\u017cek,<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">tysi\u0105ce tytu\u0142\u00f3w w jednym urz\u0105dzeniu\u00a0\u2013 ca\u0142a biblioteka mieszcz\u0105ca si\u0119 w d\u0142oni.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kluczowa obserwacja jest jednak taka: zmieni\u0142 si\u0119 no\u015bnik, ale nie zmieni\u0142a si\u0119 potrzeba. Niezale\u017cnie od tego, czy zabieramy na urlop dwa pomi\u0119te paperbacki, czy czytnik z setk\u0105 tytu\u0142\u00f3w, robimy w gruncie rzeczy to samo, co pierwsze pokolenie wakacjowicz\u00f3w w 1936 roku \u2013 bierzemy opowie\u015bci w podr\u00f3\u017c.<br><br>Dla autor\u00f3w i wydawc\u00f3w to wa\u017cna lekcja: ludzie wci\u0105\u017c chc\u0105 mie\u0107 przy sobie dobrze wydan\u0105, wygodn\u0105 do czytania ksi\u0105\u017ck\u0119. A papierowy egzemplarz, mimo wszystkich cyfrowych alternatyw, wci\u0105\u017c ma swoje niezast\u0105pione miejsce w wakacyjnej torbie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\">Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wakacyjne czytanie nie jest zwyczajem starszym od nowoczesnych wakacji. Narodzi\u0142o si\u0119 razem z p\u0142atnymi urlopami, kolejami i tanimi wydaniami kieszonkowymi. Gdy ludzie po raz pierwszy zyskali czas na odpoczynek, bardzo szybko zacz\u0119li przeznacza\u0107 jego cz\u0119\u015b\u0107 na czytanie. Trzy pozornie odleg\u0142e wynalazki \u2013 prawo do urlopu, wagon kolejowy i sze\u015bciopensowy paperback \u2013 spotka\u0142y si\u0119 w jednej epoce i stworzy\u0142y co\u015b, co dzi\u015b wydaje si\u0119 nam zupe\u0142nie naturalne.<br><br>Nast\u0119pnym razem, gdy spakujesz ksi\u0105\u017ck\u0119 do wakacyjnej torby, pomy\u015bl, \u017ce do\u0142\u0105czasz do tradycji, kt\u00f3ra ma dopiero nieca\u0142e sto lat. Warto j\u0105 wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\"><a href=\"https:\/\/\u2022\thttps:\/\/www.magnumphotos.com\/arts-culture\/society-arts-culture\/en-vacances-the-first-paid-french-holidays\/\" data-type=\"link\" data-id=\"\u2022\thttps:\/\/www.magnumphotos.com\/arts-culture\/society-arts-culture\/en-vacances-the-first-paid-french-holidays\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Magnumphotos.com<\/a><\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\"><a href=\"https:\/\/\u2022\thttps:\/\/www.retronews.fr\/societe\/echo-de-presse\/2022\/07\/19\/ete-1936-conges-payes\" data-type=\"link\" data-id=\"\u2022\thttps:\/\/www.retronews.fr\/societe\/echo-de-presse\/2022\/07\/19\/ete-1936-conges-payes\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Retronews.fr<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czytanie na pla\u017cy wydaje si\u0119 odwieczne, ale to wynalazek XX wieku. P\u0142atne urlopy, koleje i tanie wydania kieszonkowe sprawi\u0142y, \u017ce miliony ludzi naraz zyska\u0142y czas, mobilno\u015b\u0107 i lektur\u0119 na drog\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7696,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-7695","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historie-ksiazek"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/30_Jak_wakacje_czasem-na-czytanie_1200x900_04.jpg",1200,900,false],"landscape":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/30_Jak_wakacje_czasem-na-czytanie_1200x900_04.jpg",1200,900,false],"portraits":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/30_Jak_wakacje_czasem-na-czytanie_1200x900_04.jpg",1200,900,false],"thumbnail":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/30_Jak_wakacje_czasem-na-czytanie_1200x900_04-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/30_Jak_wakacje_czasem-na-czytanie_1200x900_04-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/30_Jak_wakacje_czasem-na-czytanie_1200x900_04-1024x768.jpg",1024,768,true],"1536x1536":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/30_Jak_wakacje_czasem-na-czytanie_1200x900_04.jpg",1200,900,false],"2048x2048":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/30_Jak_wakacje_czasem-na-czytanie_1200x900_04.jpg",1200,900,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Gabriel Augustyn","author_link":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/author\/gaugustyn\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/kategoria\/historie-ksiazek\/\" rel=\"category tag\">Historie ksi\u0105\u017cek<\/a>","rttpg_excerpt":"Czytanie na pla\u017cy wydaje si\u0119 odwieczne, ale to wynalazek XX wieku. P\u0142atne urlopy, koleje i tanie wydania kieszonkowe sprawi\u0142y, \u017ce miliony ludzi naraz zyska\u0142y czas, mobilno\u015b\u0107 i lektur\u0119 na drog\u0119.","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7695","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7695"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7695\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7700,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7695\/revisions\/7700"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7696"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7695"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7695"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7695"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}