{"id":6871,"date":"2026-03-04T12:45:19","date_gmt":"2026-03-04T11:45:19","guid":{"rendered":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/?p=6871"},"modified":"2026-03-09T12:51:06","modified_gmt":"2026-03-09T11:51:06","slug":"kiedy-wynaleziono-druk-krotka-ale-konkretna-historia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/kiedy-wynaleziono-druk-krotka-ale-konkretna-historia\/","title":{"rendered":"Kiedy wynaleziono druk? Kr\u00f3tka, ale konkretna historia"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/04_Kiedy_wynaleziono_druk_1200x900_01-1024x768.jpg\" alt=\"Trzy etapy rozwoju druku: chi\u0144ski drzeworyt, ruchoma czcionka z Dalekiego Wschodu oraz metalowe czcionki Gutenberga u\u017cywane w europejskiej prasie drukarskiej.\" class=\"wp-image-6873\" srcset=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/04_Kiedy_wynaleziono_druk_1200x900_01-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/04_Kiedy_wynaleziono_druk_1200x900_01-300x225.jpg 300w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/04_Kiedy_wynaleziono_druk_1200x900_01-768x576.jpg 768w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/04_Kiedy_wynaleziono_druk_1200x900_01.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Druk bywa nazywany jednym z fundament\u00f3w cywilizacji \u2013 i nie bez powodu. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki niemu wiedza przesta\u0142a by\u0107 elitarna, a idee mog\u0142y podr\u00f3\u017cowa\u0107 szybciej ni\u017c ich autorzy.<br><br>Historia druku nie zaczyna si\u0119 jednak od jednej maszyny ani jednego nazwiska. To proces rozci\u0105gni\u0119ty na tysi\u0105clecia: od pierwszych znak\u00f3w wyciskanych w glinie a\u017c po wsp\u00f3\u0142czesny druk cyfrowy sterowany algorytmami. Powstanie druku by\u0142o wi\u0119c d\u0142ugotrwa\u0142ym zjawiskiem, a nie jednorazowym wydarzeniem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><strong>Pocz\u0105tki zapisu informacji \u2013 zanim pojawi\u0142 si\u0119 druk<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Zanim ludzko\u015b\u0107 nauczy\u0142a si\u0119 drukowa\u0107, musia\u0142a najpierw zapisywa\u0107 informacje w spos\u00f3b trwa\u0142y i mo\u017cliwy do odtworzenia. Najstarsze systemy nie mia\u0142y jeszcze nic wsp\u00f3lnego z drukiem, ale stworzy\u0142y fundament technologiczny i mentalny pod jego rozw\u00f3j.<br><br>Za najstarszy znany system zapisu uznaje si\u0119 pismo klinowe, rozwini\u0119te w Mezopotamii oko\u0142o 3500 lat p.n.e. Znaki wyciskano rylcem w mi\u0119kkiej glinie, a nast\u0119pnie tabliczki suszono lub wypalano. Kluczowe by\u0142o to, \u017ce zapis stawa\u0142 si\u0119 standaryzowany, powtarzalny i mo\u017cliwy do odczytania przez inne osoby, niezale\u017cnie od autora.<br><br>Nieco p\u00f3\u017aniej, oko\u0142o XXV wieku p.n.e., w Egipcie rozwin\u0119\u0142o si\u0119 pismo hieroglificzne. Zapisywano je na kamieniu, ceramice oraz papirusie, tworz\u0105c z\u0142o\u017cony system znak\u00f3w o funkcjach znaczeniowych i fonetycznych. Nadal nie by\u0142 to druk, lecz pojawi\u0142a si\u0119 prze\u0142omowa idea: utrwalanie tre\u015bci na no\u015bniku zewn\u0119trznym wobec ludzkiej pami\u0119ci, co wprost prowadzi\u0142o do potrzeby ich powielania.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><strong>Daleki Wsch\u00f3d \u2013 tam naprawd\u0119 narodzi\u0142 si\u0119 druk<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Technologie, kt\u00f3re mo\u017cna jednoznacznie okre\u015bli\u0107 mianem druku, powsta\u0142y w Chinach. To tam nast\u0105pi\u0142o wynalezienie druku w formie technik umo\u017cliwiaj\u0105cych powielanie tre\u015bci. Ju\u017c w pierwszym tysi\u0105cleciu naszej ery powszechnie stosowano druk drzeworytniczy, polegaj\u0105cy na wycinaniu ca\u0142ych stron tekstu w drewnianych blokach, pokrywaniu ich tuszem i odbijaniu na papierze.<br><br>Technika ta umo\u017cliwia\u0142a wielokrotne powielanie identycznych tre\u015bci, co stanowi\u0142o jako\u015bciowy skok w por\u00f3wnaniu z r\u0119cznym kopiowaniem. Jej ograniczeniem by\u0142a jednak niska elastyczno\u015b\u0107 \u2013 ka\u017cda zmiana w tek\u015bcie wymaga\u0142a wykonania nowego bloku.<br><br>W 868 roku w Chinach powsta\u0142a Sutra Diamentowa, uznawana za najstarsz\u0105 w pe\u0142ni drukowan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Kilka wiek\u00f3w p\u00f3\u017aniej, oko\u0142o 1041 roku, Bi Sheng opracowa\u0142 czcionk\u0119 ruchom\u0105 wykonan\u0105 z wypalanej gliny. Cho\u0107 koncepcja by\u0142a prze\u0142omowa, nie doprowadzi\u0142a do masowej rewolucji produkcyjnej, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na ogromn\u0105 liczb\u0119 znak\u00f3w pisma chi\u0144skiego, kt\u00f3ra utrudnia\u0142a praktyczne zastosowanie tej technologii na du\u017c\u0105 skal\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:20px\"><strong>Wa\u017cne etapy rozwoju druku w epoce staro\u017cytnej i wczesno\u015bredniowiecznej<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Pierwsza w pe\u0142ni drukowana ksi\u0105\u017cka \u2013 Sutra Diamentowa (Chiny, 868 r.).<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Dynamiczny rozw\u00f3j technik drukarskich w Chinach i Azji \u015arodkowej w pierwszym tysi\u0105cleciu naszej ery.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Opracowanie czcionki ruchomej przez Bi Shenga oko\u0142o 1041 roku.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Rozw\u00f3j druku kolorowego w Chinach po 1100 roku, g\u0142\u00f3wnie w ilustracjach i tekstach ceremonialnych.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Wprowadzenie pierwszych drukowanych banknot\u00f3w w Chinach.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Stosowanie czcionek drewnianych, a nast\u0119pnie stopniowe przechodzenie do czcionek metalowych (proces domkni\u0119ty w Europie w XV wieku).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><strong>Europa i Gutenberg \u2013 moment prze\u0142omowy<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>W Europie prawdziwa rewolucja nast\u0105pi\u0142a dopiero w XV wieku. Gdy pada pytanie, kto wynalaz\u0142 druk, najcz\u0119\u015bciej wskazuje si\u0119 Jana Gutenberga jako wynalazc\u0119 druku w jego nowoczesnej, europejskiej formie. Nie tyle wynalaz\u0142 druk jako ide\u0119, ile zintegrowa\u0142 istniej\u0105ce rozwi\u0105zania w sp\u00f3jny, wydajny system produkcyjny. Wynalazek Gutenberga polega\u0142 na po\u0142\u0105czeniu metalowej czcionki ruchomej, prasy drukarskiej oraz farb dostosowanych do druku na papierze, tworz\u0105c podstawy nowoczesnej typografii.<br><br>Najwa\u017cniejszym dzie\u0142em Gutenberga by\u0142a Biblia Gutenberga (ok. 1455 r.) \u2013 pierwsza wielka ksi\u0105\u017cka wydrukowana w Europie z wykorzystaniem nowej technologii. Wynalezienie druku przez Gutenberga, cz\u0119sto nazywane potocznie odkryciem druku, udowodni\u0142o, \u017ce ksi\u0105\u017cki mo\u017cna wytwarza\u0107 seryjnie, z wysok\u0105 powtarzalno\u015bci\u0105 i kontrol\u0105 jako\u015bci, co by\u0142o nieosi\u0105galne w epoce r\u0119kopis\u00f3w.<br><br>Od tego momentu drukarnie zacz\u0119\u0142y szybko rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 po Europie, a druk sta\u0142 si\u0119 jednym z kluczowych motor\u00f3w renesansu, reformacji oraz rozwoju nauki i edukacji. Skutki wynalezienia druku by\u0142y ogromne \u2013 wiedza zacz\u0119\u0142a kr\u0105\u017cy\u0107 szybciej, a dost\u0119p do ksi\u0105\u017cek stopniowo przestawa\u0142 by\u0107 przywilejem elit.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><strong>Od rewolucji przemys\u0142owej do XX wieku<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Kolejne stulecia przynios\u0142y mechanizacj\u0119 procesu druku. W XVIII i XIX wieku pojawi\u0142y si\u0119 maszyny nap\u0119dzane par\u0105, szybsze prasy cylindryczne oraz przemys\u0142owa produkcja papieru. Druk przesta\u0142 by\u0107 rzemios\u0142em, a sta\u0142 si\u0119 pe\u0142noprawn\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 przemys\u0142u.<br><br>W XX wieku nast\u0105pi\u0142 kolejny prze\u0142om: fotosk\u0142ad, a nast\u0119pnie DTP (Desktop Publishing), kt\u00f3re pozwoli\u0142o przenie\u015b\u0107 projektowanie publikacji na ekran komputera. Od tego momentu droga do druku cyfrowego by\u0142a ju\u017c kr\u00f3tka.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><strong>Nowoczesny druk cyfrowy \u2013 dwie technologie, jeden cel<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesny druk cyfrowy opiera si\u0119 na bezpo\u015brednim przenoszeniu danych z pliku do maszyny drukuj\u0105cej, bez konieczno\u015bci przygotowywania form drukowych. Fundamentem tego modelu s\u0105 dwie technologie: druk tonerowy (elektrofotograficzny) oraz druk inkjetowy.<br><br>Druk tonerowy wykorzystuje zjawiska elektrostatyczne oraz utrwalanie obrazu w wysokiej temperaturze, co zapewnia bardzo dobr\u0105 powtarzalno\u015b\u0107 i stabilno\u015b\u0107 jako\u015bci przy kr\u00f3tkich i \u015brednich seriach. Z kolei druk inkjetowy opiera si\u0119 na precyzyjnym nanoszeniu kropli atramentu, najcz\u0119\u015bciej za pomoc\u0105 g\u0142owic piezoelektrycznych, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 kontrol\u0119 wielko\u015bci i rozmieszczenia kropli bez u\u017cycia wysokiej temperatury.<br><br>W Books Factory proces ten realizowany jest na ponad 20 nowoczesnych przemys\u0142owych maszynach drukuj\u0105cych, zar\u00f3wno tonerowych, jak i inkjetowych. Takie zaplecze technologiczne pozwala elastycznie dobiera\u0107 technologi\u0119 do konkretnego projektu i skutecznie odpowiada\u0107 na zr\u00f3\u017cnicowane potrzeby wydawc\u00f3w oraz autor\u00f3w \u2013 od pojedynczych egzemplarzy po wi\u0119ksze serie produkcyjne.<br><br>W przypadku druku inkjetowego wykorzystywane s\u0105 systemy wst\u0119gowe o szeroko\u015bci do 660 mm, umo\u017cliwiaj\u0105ce impozycj\u0119 2-, 3- oraz 4-up, co pozwala na efektywn\u0105 produkcj\u0119 ksi\u0105\u017cek w r\u00f3\u017cnych formatach. Druk realizowany jest z rozdzielczo\u015bci\u0105 600 \u00d7 600 dpi lub 1200 \u00d7 600 dpi, przy pr\u0119dko\u015bciach si\u0119gaj\u0105cych 150 metr\u00f3w na minut\u0119, co \u0142\u0105czy wysok\u0105 wydajno\u015b\u0107 z jako\u015bci\u0105 odpowiedni\u0105 dla produkcji ksi\u0105\u017ckowej.<br><br>Obie technologie umo\u017cliwiaj\u0105 personalizacj\u0119, szybkie dodruki oraz produkcj\u0119 ksi\u0105\u017cek w modelu Print on Demand. Coraz cz\u0119\u015bciej jednak nowoczesne, produkcyjne systemy inkjetowe staj\u0105 si\u0119 realn\u0105 alternatyw\u0105 r\u00f3wnie\u017c dla wy\u017cszych nak\u0142ad\u00f3w, si\u0119gaj\u0105cych 10\u201315 tysi\u0119cy egzemplarzy, szczeg\u00f3lnie w przypadku ksi\u0105\u017cek czarno-bia\u0142ych. W tym uj\u0119ciu druk cyfrowy przestaje by\u0107 wy\u0142\u0105cznie rozwi\u0105zaniem dla \u201ema\u0142ych serii\u201d, a staje si\u0119 pe\u0142noprawnym, elastycznym narz\u0119dziem produkcyjnym tak\u017ce w wi\u0119kszej skali.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\"><strong>Druk jako proces, nie jednorazowy wynalazek<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Historia druku nie jest opowie\u015bci\u0105 o jednym genialnym wynalazcy, lecz o ci\u0105g\u0142ej ewolucji technologii. Od glinianej tabliczki, przez drewniany klocek i metalow\u0105 czcionk\u0119, a\u017c po g\u0142owice sterowane cyfrowo \u2013 ka\u017cda epoka dodawa\u0142a kolejny element do tego samego procesu: utrwalania i powielania tre\u015bci.<br><br>Dzisiejszy druk cyfrowy jest bezpo\u015brednim spadkobierc\u0105 tej historii \u2013 zamiast rylca i prasy wykorzystuje algorytmy, elektronik\u0119 oraz precyzyjn\u0105 mechanik\u0119, ale cel pozostaje ten sam. Takie podej\u015bcie do druku \u2013 jako procesu, a nie pojedynczej technologii \u2013 definiuje dzi\u015b nowoczesne drukarnie cyfrowe.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--40);margin-left:var(--wp--preset--spacing--40)\">Wikipedia \u2013 <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Historia_druku\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Historia_druku\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Historia druku<\/a><\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--40);margin-left:var(--wp--preset--spacing--40)\">Wikipedia \u2013 <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pismo_klinowe\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pismo_klinowe\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Pismo klinowe<\/a><\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--40);margin-left:var(--wp--preset--spacing--40)\"><a href=\"https:\/\/www.britannica.com\/technology\/printing-press\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.britannica.com\/technology\/printing-press\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Britannica.com<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Od glinianych tabliczek i chi\u0144skich drzeworyt\u00f3w po pras\u0119 Gutenberga i druk cyfrowy. Kr\u00f3tka, konkretna historia druku \u2013 od pierwszych zapis\u00f3w po wsp\u00f3\u0142czesne technologie produkcji ksi\u0105\u017cek.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6873,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[28,27],"tags":[],"class_list":["post-6871","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-druk","category-historie-ksiazek"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/04_Kiedy_wynaleziono_druk_1200x900_01.jpg",1200,900,false],"landscape":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/04_Kiedy_wynaleziono_druk_1200x900_01.jpg",1200,900,false],"portraits":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/04_Kiedy_wynaleziono_druk_1200x900_01.jpg",1200,900,false],"thumbnail":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/04_Kiedy_wynaleziono_druk_1200x900_01-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/04_Kiedy_wynaleziono_druk_1200x900_01-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/04_Kiedy_wynaleziono_druk_1200x900_01-1024x768.jpg",1024,768,true],"1536x1536":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/04_Kiedy_wynaleziono_druk_1200x900_01.jpg",1200,900,false],"2048x2048":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/04_Kiedy_wynaleziono_druk_1200x900_01.jpg",1200,900,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Gabriel Augustyn","author_link":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/author\/gaugustyn\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/kategoria\/druk\/\" rel=\"category tag\">Druk<\/a> <a href=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/kategoria\/historie-ksiazek\/\" rel=\"category tag\">Historie ksi\u0105\u017cek<\/a>","rttpg_excerpt":"Od glinianych tabliczek i chi\u0144skich drzeworyt\u00f3w po pras\u0119 Gutenberga i druk cyfrowy. Kr\u00f3tka, konkretna historia druku \u2013 od pierwszych zapis\u00f3w po wsp\u00f3\u0142czesne technologie produkcji ksi\u0105\u017cek.","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6871","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6871"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6875,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6871\/revisions\/6875"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}