{"id":3145,"date":"2025-02-26T15:02:18","date_gmt":"2025-02-26T14:02:18","guid":{"rendered":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/?p=3145"},"modified":"2025-03-10T12:31:13","modified_gmt":"2025-03-10T11:31:13","slug":"czy-rynek-ksiazki-w-polsce-jest-na-krawedzi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/czy-rynek-ksiazki-w-polsce-jest-na-krawedzi\/","title":{"rendered":"Czy rynek ksi\u0105\u017cki w Polsce jest na kraw\u0119dzi? Analizujemy raport PSE"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"900\" src=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/16_Kryzys_na-_rynku_ksiazki_1200x900_2-1.jpg\" alt=\"Kobieta w ksi\u0119garni wybiera ksi\u0105\u017cki.\" class=\"wp-image-3229\" srcset=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/16_Kryzys_na-_rynku_ksiazki_1200x900_2-1.jpg 1200w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/16_Kryzys_na-_rynku_ksiazki_1200x900_2-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/16_Kryzys_na-_rynku_ksiazki_1200x900_2-1-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/16_Kryzys_na-_rynku_ksiazki_1200x900_2-1-768x576.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Stan polskiego rynku ksi\u0105\u017cki od lat budzi niepok\u00f3j. Problem oligopolizacji i utrudnionego dost\u0119pu do danych sprzeda\u017cowych by\u0142y ju\u017c wielokrotnie podnoszone, a raport \u201eJeszcze ksi\u0105\u017cka nie zgin\u0119\u0142a?\u201d dostarcza kompleksowej diagnozy i propozycji naprawczych.<br><br>Opracowanie przygotowa\u0142a Polska Sie\u0107 Ekonomii dla Instytutu Ksi\u0105\u017cki. Powsta\u0142 z inicjatywy \u015brodowisk zwi\u0105zanych z tym sektorem i by\u0142 dofinansowany ze \u015brodk\u00f3w Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Autorami dokumentu s\u0105 Joanna Rachubik, Maciej Sroczy\u0144ski i Jan Oleszczuk-Zygmuntowski.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\">Najwa\u017cniejsze ustalenia raportu<\/h2>\n\n\n\n<p>Raport ukazuje trudn\u0105 sytuacj\u0119 polskiego rynku ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3ry zmaga si\u0119 z wieloma wyzwaniami. W\u015br\u00f3d kluczowych wniosk\u00f3w warto wyr\u00f3\u017cni\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Post\u0119puj\u0105c\u0105 oligopolizacj\u0119 \u2013 cztery najwi\u0119ksze firmy dystrybucyjne kontroluj\u0105 ok. 80% rynku hurtowego, co wypiera mniejsze podmioty.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Wysokie rabaty narzucane wydawcom \u2013 \u015bredni rabat dla dystrybucji wynosi 50%, a dla ksi\u0119gar\u0144 38%, co zmusza wydawnictwa do zawy\u017cania cen ok\u0142adkowych.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Zanikanie niezale\u017cnych ksi\u0119gar\u0144 \u2013 w latach 2010-2020 zamkni\u0119to niemal co trzeci\u0105 ksi\u0119garni\u0119 w Polsce, co szczeg\u00f3lnie dotkn\u0119\u0142o mniejsze miejscowo\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Nieuczciwe praktyki du\u017cych graczy \u2013 mniejsze podmioty maj\u0105 utrudniony dost\u0119p do danych sprzeda\u017cowych, spotykaj\u0105 si\u0119 z nieprzewidywalnymi op\u00f3\u017anieniami p\u0142atno\u015bci i dodatkowymi op\u0142atami.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Prekaryzacj\u0119 tw\u00f3rc\u00f3w literatury \u2013 mediana ich miesi\u0119cznych przychod\u00f3w z pracy artystycznej wynosi jedynie 2500 z\u0142 brutto i jest uzale\u017cniona od nieregularnych wyp\u0142at, nieunormowanych stawek za spotkania autorskie oraz wynagrodzenia liczonego od ceny zbytu, a nie ceny ok\u0142adkowej.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Brak regulacji w sektorze \u2013 polski rynek ksi\u0105\u017cki jest niemal ca\u0142kowicie nieuregulowany, podczas gdy w 15 krajach UE funkcjonuj\u0105 mechanizmy ochronne.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Kraje takie jak Niemcy, Francja i Hiszpania, kt\u00f3re wdro\u017cy\u0142y ustawy i umowy bran\u017cowe, maj\u0105 dzi\u015b jedne z najsilniejszych rynk\u00f3w ksi\u0105\u017cki w Europie.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Raport-o-stanie-rynku-1024x768.jpg\" alt=\"Grafika przestawia podzia\u0142 rynk\u00f3w ksi\u0105\u017cki w EU ze wzgl\u0119du na wprowadzone regulacje.\" class=\"wp-image-3152\" srcset=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Raport-o-stanie-rynku-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Raport-o-stanie-rynku-300x225.jpg 300w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Raport-o-stanie-rynku-768x576.jpg 768w, https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Raport-o-stanie-rynku.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u017br\u00f3d\u0142o: Raport \u201eJeszcze ksi\u0105\u017cka nie zgin\u0119\u0142a?\u201d<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:18px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\">Proponowane rozwi\u0105zania<\/h2>\n\n\n\n<p>Autorzy raportu nie tylko wskazuj\u0105 na problemy, ale tak\u017ce proponuj\u0105 konkretne rozwi\u0105zania, kt\u00f3re mog\u0105 poprawi\u0107 sytuacj\u0119. W\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych postulat\u00f3w znalaz\u0142y si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Ustawa o ochronie rynku ksi\u0105\u017cki, obejmuj\u0105ca:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wprowadzenie jednolitej ceny ok\u0142adkowej, co ma zapobiec wojnom cenowym i chroni\u0107 ma\u0142e ksi\u0119garnie;<\/li>\n\n\n\n<li>obowi\u0105zek raportowania danych sprzeda\u017cowych, co pozwoli\u0142oby mniejszym podmiotom dzia\u0142a\u0107 na r\u00f3wnych zasadach;<\/li>\n\n\n\n<li>utworzenie funduszu stabilizacyjnego wspieraj\u0105cego ma\u0142e wydawnictwa i ksi\u0119garnie;<\/li>\n\n\n\n<li>uznanie ksi\u0119gar\u0144 kameralnych za instytucje kultury, co umo\u017cliwi\u0142oby ich dodatkowe finansowanie.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Kodeks Dobrych Praktyk Rynku Ksi\u0105\u017cki \u2013 dokument reguluj\u0105cy zasady wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy podmiotami sektora.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Pilne post\u0119powanie wyja\u015bniaj\u0105ce UOKiK \u2013 maj\u0105ce na celu zbadanie nadu\u017cy\u0107 na rynku ksi\u0105\u017cki.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Reforma Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa (NPRCz 3.0) \u2013 uwzgl\u0119dniaj\u0105ca potrzeby ksi\u0119gar\u0144 i bibliotek.<\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\">Powo\u0142anie Sp\u00f3\u0142dzielni Ksi\u0119garskiej \u2013 jako inicjatywy zrzeszaj\u0105cej ma\u0142ych wydawc\u00f3w i ksi\u0119garzy.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>W kontek\u015bcie przekazywania danych nale\u017cy doda\u0107, \u017ce aktualny obraz ca\u0142ego sektora jest mocno niepe\u0142ny. Wed\u0142ug Nielsen BookScan, najwi\u0119kszego panelu monitoruj\u0105cego sprzeda\u017c ksi\u0105\u017cek, zbierane s\u0105 informacje jedynie o 55% rynku z niedoszacowaniem na poziomie oko\u0142o 63,5 miliona egzemplarzy.<br><br>Nie jest to jednak wiadomo\u015b\u0107 zaskakuj\u0105ca \u2013 szczeg\u00f3lnie wobec praktyki dystrybutor\u00f3w, kt\u00f3rzy pobieraj\u0105 dodatkowe op\u0142aty za dost\u0119p do raport\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" style=\"font-size:24px\">Czy rynek ksi\u0105\u017cki w Polsce jest na kraw\u0119dzi?<\/h2>\n\n\n\n<p>Raport pokazuje, \u017ce sytuacja na rynku ksi\u0105\u017cki jest trudna, ale nie beznadziejna. Istniej\u0105 rozwi\u0105zania, kt\u00f3re mog\u0105 zahamowa\u0107 negatywne trendy, jednak ich wdro\u017cenie wymaga wsp\u00f3\u0142pracy instytucji publicznych, wydawc\u00f3w, ksi\u0119garzy i dystrybutor\u00f3w. Je\u015bli rynek pozostanie w obecnym stanie, dost\u0119pno\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cek i r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 literacka mog\u0105 zosta\u0107 powa\u017cnie zagro\u017cone. Czy Polska p\u00f3jdzie drog\u0105 Francji, kt\u00f3ra skutecznie ochroni\u0142a swoje ksi\u0119garnie i wydawnictwa oraz <strong><a href=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/?p=3009\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/?p=3009\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">stawia na otwarto\u015b\u0107 w dost\u0119pie do danych<\/a><\/strong>, czy Wielkiej Brytanii, gdzie deregulacja doprowadzi\u0142a do wzrostu cen i dominacji najwi\u0119kszych graczy? Decyzje, kt\u00f3re zapadn\u0105 w najbli\u017cszych miesi\u0105cach, przes\u0105dz\u0105 o przysz\u0142o\u015bci rynku ksi\u0105\u017cki w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<p>\u017br\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\"><a href=\"https:\/\/instytutksiazki.pl\/files\/upload\/files\/Raport_PLSE_Jeszcze%20ksia%CC%A8z%CC%87ka%20nie%20zgine%CC%A8%C5%82a_digital.pdf\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/instytutksiazki.pl\/files\/upload\/files\/Raport_PLSE_Jeszcze%20ksia%CC%A8z%CC%87ka%20nie%20zgine%CC%A8%C5%82a_digital.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Pe\u0142en raport Polskiej Sieci Ekonomii<\/a><\/li>\n\n\n\n<li style=\"margin-right:var(--wp--preset--spacing--50);margin-left:var(--wp--preset--spacing--50)\"><a href=\"https:\/\/instytutksiazki.pl\/aktualnosci,2,%E2%80%9Ejeszcze-ksiazka-nie-zginela%E2%80%9D-%E2%80%93-premiera-raportu-o-polskim-rynku-ksiazki,11354.html\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/instytutksiazki.pl\/aktualnosci,2,%E2%80%9Ejeszcze-ksiazka-nie-zginela%E2%80%9D-%E2%80%93-premiera-raportu-o-polskim-rynku-ksiazki,11354.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Informacja prasowa Instytutu Ksi\u0105\u017cki<\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oligopolizacja, upadek ksi\u0119gar\u0144 i nieuczciwe praktyki dystrybutor\u00f3w \u2013 czy polski rynek ksi\u0105\u017cki czeka katastrofa? A mo\u017ce s\u0105 jeszcze szanse na ratunek? Sprawdzamy raport Polskiej Sieci Ekonomii.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3229,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[26,25],"tags":[],"class_list":["post-3145","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analizy","category-newsy-branzowe"],"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/16_Kryzys_na-_rynku_ksiazki_1200x900_2-1.jpg",1200,900,false],"landscape":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/16_Kryzys_na-_rynku_ksiazki_1200x900_2-1.jpg",1200,900,false],"portraits":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/16_Kryzys_na-_rynku_ksiazki_1200x900_2-1.jpg",1200,900,false],"thumbnail":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/16_Kryzys_na-_rynku_ksiazki_1200x900_2-1-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/16_Kryzys_na-_rynku_ksiazki_1200x900_2-1-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/16_Kryzys_na-_rynku_ksiazki_1200x900_2-1-1024x768.jpg",1024,768,true],"1536x1536":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/16_Kryzys_na-_rynku_ksiazki_1200x900_2-1.jpg",1200,900,false],"2048x2048":["https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/16_Kryzys_na-_rynku_ksiazki_1200x900_2-1.jpg",1200,900,false]},"rttpg_author":{"display_name":"Gabriel Augustyn","author_link":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/author\/gaugustyn\/"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/kategoria\/analizy\/\" rel=\"category tag\">Analizy<\/a> <a href=\"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/kategoria\/newsy-branzowe\/\" rel=\"category tag\">Newsy bran\u017cowe<\/a>","rttpg_excerpt":"Oligopolizacja, upadek ksi\u0119gar\u0144 i nieuczciwe praktyki dystrybutor\u00f3w \u2013 czy polski rynek ksi\u0105\u017cki czeka katastrofa? A mo\u017ce s\u0105 jeszcze szanse na ratunek? Sprawdzamy raport Polskiej Sieci Ekonomii.","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3145","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3145"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3145\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3230,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3145\/revisions\/3230"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/booksfactory.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}